రాధమ్మ రాకుందే ఏమైనదో!

2009 లో మలయాళంలో పళసి రాజా అనే చిత్రం విడుదలైంది. ఈ చిత్రం కేరళను పరిపాలించిన ఒక రాజు జీవిత చరిత్రను ఆధారం చేసుకుని తీయబడింది. ఈ చిత్రానికి ఇళయరాజా సంగీతాన్ని అందించగా ఒ.ఎన్.వి.కురుప్ అనే రచయితా సాహిత్యాన్ని అందించారు. ఈ చిత్ర నేపథ్య సంగీతానికి గాను ఇళయరాజాకి జాతీయ పురస్కారం లభించింది.

ఈ చిత్రం లో నాకు బాగా నచ్చిన పాట "కుణ్ణత్తే కుణ్ణక్కుం" అనే పాట. ఈ పాటను ఆలపించినది తేనేగొంతు చిత్ర. పాట  అంతా లాలిత్యంతో నింపేశారు ఇళయరాజా, చిత్ర. దర్శకుడు చూడటానికి కూడా ఎంతో అందంగా చిత్రీకరించారు. నాకు ఈ పాటకు సందర్భం, భావం తెలియవు కానీ -- ఇది శృంగారం కలిసిన పాట అని అనిపిస్తోంది. ఏది ఏమైనా ఇంత మంచి బాణీకి తెలుగులో కూడా పదాలను అద్దితే బాగుంటుంది అనిపించింది.

కొంతసేపు భక్తి పాటగా మారుద్దామా అనుకున్నాను కానీ మరీ ఎబ్బెట్టుగా అనిపించింది. భక్తీ, రక్తీ కలిసింది ఏమిటా అని కాస్త ఆలోచించగా రాధాకృష్ణులు గుర్తొచ్చారు. సరే వారి మీదనే పాట వ్రాద్దామని నిర్ణయించుకున్నాను. ఎప్పుడూ కృష్ణుడి కోసం రాధ పరితపించిపోతున్నట్టు వ్రాస్తారు కాబట్టి ఈ సారి తారుమారు చేసి కృష్ణుడు రాధ కోసం తపిస్తున్నట్టు వ్రాసాను. ఎంత పరబ్రహ్మ అయినా మాయని విడిచి ఉండలేదు కదా? ఆ తత్త్వాన్నే ఈ పాటలో కూడా నింపుదామని ప్రయత్నించాను. ఎంత వరకు సఫలీకృతుడిని అయ్యానో చదువర్లు చెప్పాలి.

ఎప్పటి లాగా మొదట చరణాలు వ్రాసి తరువాత పల్లవి వ్రాసాను. అందుకని చరణాలు బాగా వచ్చాయి కానీ తెల్లారుకట్ట 3 గంటల నుండి 4 గంటల వరకు వ్రాసిన పల్లవి అంతగా రుచించలేదు.

రేయమ్మ నింగంతా ముగ్గేసినా
రాధమ్మ రాకుందే ఏమైనదో!
మువ్వల సవ్వడి కానరాదేఁ?
నవ్వుల పువ్వులూ పూయలేదేఁ?
కలతో, ఇది అలకో, నలతో, విధి నడతో
మగువా, ఇది తగవా, నువు బిగువు నగము దిగవా?

అభౌతికమన వస్తువులకు "అమ్మ" ని చేర్చడం వేటూరి దగ్గర నుండి నేర్చుకున్నాను. ఉదాహరణకు ఆయన "నిదురమ్మ పలకరింతా నివురాయె వలచినంత" అని వ్రాసింది విని నేను ముగ్ధుణ్ణి అయ్యాను . ప్రేమలో పడగానే నిద్ర పట్టడం మానేసింది అని తరతరాలుగా కవులు చెప్తూనే ఉన్నారు. కానీ వేటూరి అదే విషయాన్ని ఎంత వినూత్నంగా చెప్పారో చూడండి. అప్పటినుండి నాకు అది భలేగా నచ్చేసింది. ఇప్పుడు నా నోట వచ్చింది.

రేయి నింగి వాకిట్లో చుక్కలతో ముగ్గేసింది అంటే చీకటి పడింది అని అర్థం. చుక్కలతో ముగ్గు అని చెప్పేంత చోటు లేక చుక్కలను ప్రత్యేకించి చెప్పలేదు. ఆఖరి రెండు పంక్తులలో ఇంకొంచెం పొంతన ఉంటె ఇంకా బాగుండేది అనిపించింది. ఒక పావు గంట ఆలోచిస్తే ఏమైనా తట్టేది ఏమో కానీ -- ఇప్పటికే నాలుగైంది. అందుకని ఇక్కడితో ముగించాను.

కొయ్యకు ఊపిరినూదగా నాదు వూపిరి లేదుగా
        నీ సుగంధము లేని గాలిని పీల్చలేను ప్రియా
రేగే వేణువు మూగదై గోకులంలో వ్యాకులం
        నిండెనే మది ఎండెనే తొలివానవై రావా
సాయంత్రం వాడెనే, నా శాంతం ఓడెనే
ఏకాంతం వాడలో, నిట్టూర్పు వేడిలో
కలనో, నే కలనో లేనో తెలియకుంది, తెలుసా?

రాధ పరిమళం నిండని గాలిని పీల్చలేని కృష్ణుడు మురళిలో మాత్రం గాలిని ఎలాగ ఊదుతాడు చెప్పండి? ఆ మురళీరవం వినని గోకులంలో మనశ్శాంతి ఎలాగ ఉంటుంది? సాయంత్రమయ్యే కొద్దీ కృష్ణుడి ఓర్పు, ఆశ సన్నగిల్లుతున్నాయి. ఆ విరహంలో "ఇది కలా నిజమా? అసలు నేను అంటూ ఉన్నానా లేనా?" అనే ప్రశ్న కృష్ణుడిలో వచ్చింది.

వేచున్నా నే హంసనై వేఱు చెయ్యగ పాలని    
        జాడ కానదె! కంటనున్నవి నీటిబిందువులే
మూగే గోపికలెందరో మేను మేలిమికేమిలే!
        తేనె చూపులు కోఱి నా మది వేగుతున్నదిలా 
రాధందం రాధదే, ఈ గోవిందుడు రాధకే
వేదాంతం పాడినా, ఈ అనుబంధం వీడునా?
లలనా! మనగలనా? నీవు గాక నేను వేఱు గలనా?

హంస పాలు-నీళ్ళు కలిసి ఉంటె వాటిలో పాలను మాత్రమె తాగి నీళ్ళను విడిచిపెడుతుంది అంటారు. అలాగ కృష్ణుడు సామాన్యమైన గోపికల మధ్యలో రాధ కోసం వేచి ఉన్నాడు. కానీ కళ్ళకు నీళ్ళు (గోపికలు) కనిపిస్తున్నాయి కానీ పాలు (రాధ) కనిపించట్లేదు. ఇక్కడ శ్లేష ఏమిటంటే ఆయన కళ్ళల్లో నీళ్ళు తిరుగుతున్నాయి అని. ఈ ప్రయోగం నాకు బాగా సంతృప్తిని ఇచ్చింది.

గోపికలందరూ అందంగా ఉండచ్చును కానీ వాళ్ళలో కృష్ణుడిపై రాధకు ఉన్నంత అవ్యాజమైన ప్రేమ లేదు. ఆమె చూపులోనే అనురాగపు తేనె తీయదనం ఉంది. అందుకే రాధ అందం రాధకు మాత్రమె ఉంది. గోవిందుడు ఆమెకే అంకితం. కృష్ణుడు స్వయానా భగవద్గీత (వైరాగ్యం) చెప్పినా, ఆయనకు రాధతో అనుబంధం తీరదు. అదే ఆయన "నువ్వు లేక నేను మనగలనా? అసలు నేనంటూ వేఱే ఉన్నానా?" అంటూ ఆమెను వేడుకుంటున్నాడు.

ఒక చిన్న వ్యాఖ్య: ఈ పాటలో కృష్ణున్ని తక్కువ చేసి చూపించాలని నా ఉద్దేశం కాదు. ప్రకృతీపురుషులకు పరస్పరం ఆరాధన ఉండాలి అని మాత్రమె నా ఉద్దేశం. 

తెలుగందాలే - వేటూరి

ఈ వ్యాసం మొదట వేటూరి.ఇన్ లో వెలువడింది. దయచేసి వేటూరి.ఇన్ ని సందర్శించి ఆ వెబ్సైటు ని విజయవంతం చేయగలరు అని ప్రార్థన.

---

“ష్ గప్‌చుప్” సినిమాలోని ఈ పాటలో తెలుగుదనాన్ని కాచి వడబోసారు వేటూరి. మాట మాటలో తెలుగుదనాన్ని నింపారు. మాటి మాటికీ తెలుగు ధనాన్ని గుర్తు చేసారు. ఇలాంటి పాట వ్రాయాలన్నా, చిత్రంలో పెట్టుకోవాలన్నా చాలా తెలుగుప్రేమ కావాలి. ఆ ప్రేమ సినిమా ఫంక్షణ్లలోనూ, రాజకీయవేదికలలోనూ వాడుకునే ప్రేమ కాక, మనసులో పొంగిపోయే ప్రేమ అయ్యి ఉండాలి. అది జంధ్యాలకు, వేటూరి కి ఉంది.

తెలుగందాలే నన్ను తొంగి తొంగి చూసెనమ్మ తొలకరిగా

మకరందాలే మది పొంగి పొంగి పోయెనమ్మ తుంటరిగా

అమ్మడి సిగ్గులే గుమ్మడి పువ్వులై

పిల్లడి పల్లవే పచ్చని వెల్లువై

కాటుకాకళ్ళలో కన్నె వాకిళ్ళలో

పాటను మొదలు పెట్టడమే తెలుగుతో మొదలుపెట్టి శ్రోతకు రాబోయే తీయదనాన్ని సూచించారు. అమ్మాయి తెలుగు అందాలు అబ్బాయి గుండెను తొలకరి (తొలిప్రేమ) లాగా తాకాయి,ఆమెలో వలపుతేనె(మకరందం) మనసు దాటి తుంటరిగా బయట పడుతోంది అట. ఇలాంటి సున్నితమైన భావాలను తెలుపడం ఈ మధ్యన పాటల్లో కరువైపోయింది అని అనిపిస్తోంది. జొన్నవిత్తుల వంటి రచయితలు కొంచెం ఆశని కలిగిస్తున్నారు కానీ వారికి ఎంతవరకు అవకాశం దక్కుతుందో చూడాలి.

పల్లవి దాటిన వెంటనే అమ్మాయి సిగ్గుని, గుమ్మడి పువ్వుతో పోల్చారు. గుమ్మడి పువ్వులు ఎంత పసుపుపచ్చగా అందంగా ఉంటాయి . ఇదివరకు ఆడవాళ్ళు ముఖానికి పసుపు రాసుకోవడం వలన ఈ పోలికకు మరింత లోతు ఏర్పడింది. అబ్బాయి ఉత్సాహాన్ని జీవానికి సంకేతం అయిన పచ్చని పొలాలతో పోల్చింది. అన్నపూర్ణ ఐన ఆంధ్రదేశంలో పచ్చందనం కంటే మంచి ఉపమానం  దొరుకుతుందా?

తిక్కనలో తీయదనం లిపి చక్కని నీ కన్నెతనం

పోతనలో రామరసం, వడబోసెను నీ ప్రేమరసం

ప్రాయానికే వేదం, నవపద్మావతీపాదం

రాగానికే అందం రసగీతగోవిందం

వంశధార ఒడిలో హర్షవల్లికా

సూర్యకాంత వీణారాగదీపిక

తిక్కన కవిత్వంలో తీయందనం కొత్త ఉపమానం కాకపోవచ్చును కానీ “లిపి చక్కని నీ కన్నెతనం” అనడం లో వేటూరి దస్తూరి కనిపిస్తోంది. ఒక మంచి భావాన్ని ఎవరు వ్రాసినా దాని లోతు అలాగే ఉంటుంది. చక్కని పద్యాన్ని అందమైన దస్తూరితో వ్రాస్తే అది చదివేటప్పుడు ఇంకా ఆవేశం కలుగుతుంది .అలాగే అమ్మాయి ఎవరైనా ఆమెలో సహజంగా సౌందర్యం ఉంటుంది. కానీ లిపి చక్కని అనడంలో ఆమె ఆకృతి కూడా చక్కగా ఉంది అని అంటున్నారు.

ప్రేమ అనే పదాన్ని తెలుగు ప్రజలు దుర్వినియోగం చేస్తున్నారు అని నా ఉద్దేశం. వైదిక సాహిత్యంలో  ప్రేమ అనే పదానికి చాలా లోతుని కల్పించారు. (భగవంతునిపై) ప్రేమ కలిగిన వ్యక్తికీ వేరే ధ్యాస ఉండదు. జీవన్మరణాలు దానిలోనే. దురదృష్టవశాత్తు తెలుగు చిత్రాలు, ప్రజలు ఆకర్షణకి, కోరికకి, వెఱ్ఱికి, ప్రణయానికి కూడా ఈ పదాన్ని వాడేస్తున్నారు. వేటూరి చాలా పాటలలో ప్రేమని సులువుగా వాడేసారు కానీ ఈ చరణంలో కాస్త లోతును కల్పించారు. పోతనలో రాముడి పై ఉన్నంత ఆవేశం, నాయకుడిలో నాయికకై ఉంది అని ఆమె నమ్మకం. చక్కని ఉపమానమ్. ఇక్కడి దాక తెలుగు కవుల ప్రస్తావన చేసారు.

ఆ పైన, ప్రాయానికి నడక నేర్పించేది పద్మావతి దేవి కొత్త అవతారంలాగ కనిపించే నాయిక యొక్క పాదం అంటూ తిరుపతిని గుర్తు చేసారు. ఆ పైన కొంచెం తూర్పుకు వెళ్లి జయదేవుని గీతాగోవిందం సంగీతానికి అలంకారంగా కొనియాడారు. ఇక్కడ సందర్భానికి అది నాయకుడి ప్రేమగీతంగా భావించాలి అని నా నమ్మకం. ఆంధ్రప్రదేశ్ కి తూర్పున వంశధార నది ఉంది. ఆ నది దగ్గర హర్షవల్లి (అరసవల్లి) అనే ఊరిలో సూర్యుని గుడి ఒకటుంది. ఆ గుడితో (సూరుని తేజస్సు) అమ్మాయిని పోల్చారు. తనను తాను సూర్యకాంతగా (సూర్యుని అంశతో జన్మించిన స్త్రీ)  అంగీకరిస్తూ, ఆ కాంత (జీవన) వీణా రాగం అతడేనని నాయిక చేత చెప్పించారు.

క్షేత్రయలో జాణతనం, వరదయ్యెనులే వలపుతనం

అందని నీ ఆడతనం, అమరావతిలో శిల్పధనం

ఏడుగ చీలిందిలే నది గౌతమి గోదావరి

ఏకం కావాలిలే ఏడు జన్మలబంధాలివి

కృష్ణవేణి జడలో శైలమల్లిక

శివుని ఆలయాన భ్రమరదీపిక

ఈ చరణం మొదటి పంక్తిలో వేటూరి చిన్న ప్రయోగం చేసారు. క్షేత్రయ్య అన్నా, వరదయ్య అన్నా ఒక్కరే. క్షేత్రయ్య శృంగార గీతాలలో జాణతనం వరదయ్యింది అంటూ వరదయ్య అనే మాటను కూడా కలిపారు. అమ్మాయి అందాన్ని అమరావతిలో శిల్పసంపదతో పోల్చారు.

గోదావరి ఏడూ పాయలుగా విడిపోయినట్టు నాయికానాయకుల బంధం కూడా ఏడూ జన్మలుగా విభజించబడింది. ఆ బంధాన్ని సంపూర్ణంగా ఈ జన్మలో సాకారం చేసుకోవాలి అని నాయకుడు ఆశగా వర్ణించారు. ఆ బంధం కృష్ణవేణి (వేణి అంటే జడ లేక పాయ/నది. అందుకే కృష్ణ వేణి అంటే నల్లని జడ అని ఒక అర్థం; కృష్ణా నది అని మరొక అర్థం; అలాగే తెలుగునాట కృష్ణవేణి అనేది ఒక స్త్రీనామంగా కూడా వాడతారు) జడలో శ్రీశైలం అనే మల్లెపువ్వు వంటిది; ఆ శ్రీశైలంలో శివుని ఆలయంలో భ్రమరాంబికా దేవి ముందు వెలిగించిన దీపం వంటిది అంటూ పాటను ముగించారు.

ఈ పాట యువకవులకు ఒక పాఠం. ప్రతి కవితకూ ఒక వస్తువు ఉంటుంది. ఆ వస్తువుని పట్టుకుని అటు పీకి, ఇటు పీకి కవిత్వం వ్రాయడం రివాజు. ఒక పది ఉపమానాలు ఐదు అతిశయోక్తులు కలిపి చెప్పడం కూడా షరా మామూలు. ఒక వస్తువుని అనేక భాగాలుగా విభజించి, ఒక్కో ఉపవస్తువును మరొక వస్తువుకు అద్దంగా చూపుతూ రెండింటినీ పొగుడుతూ పోవడంలో ఎంత సౌందర్యం ఉందొ చూడండి.

అమ్మాయి అందాన్ని,ఒయ్యారాన్ని,అనురాగాన్ని వర్ణించారు. అన్నీ కలిపితేనే కదా ఆనందం? అలాగే అబ్బాయిలోని సున్నితమైన భావాలను, శృంగారాన్ని కూడా వర్ణించారు. ఈ మధ్యలో నదులు, గుడులు, దేవతల పేర్లు, కావ్యాలు అన్నీ వచ్చాయి. తెలుగునాడు గురించి తెలియని వారికి కూడా ఎన్ని విషయాలు తెలిసాయో చూడండి. అదీ వేటూరి అంటే.

వేటూరి పాటల్లో సంస్కృతం - ఒక విహంగవీక్షణం

ఈ వ్యాసం తొలుత veturi.in లో ప్రచురింపబడినది. దయచేసి veturi.in ని సందర్శించండి.

---

వేటూరి ఒక అచ్చతెలుగు కవి. ఆయనకు తెలుగు అంటే ఉన్న మమకారం మనందరికీ తెలుసును. ఆయన పాటల్లో తెలుగుదనాన్ని, తెలుగు చరిత్రను, తెలుగు సంపదను ఎప్పుడూ గుర్తు చేస్తూ ఉంటారు. ఇదంతా మనం ఇదివరకు చర్చిన్చుకున్నదే. వీటికి తోడు వేటూరి పాటల్లో నాకు నచ్చే మరొక అంశం ఏమిటి అంటే, ఆయన వాడే సంస్కృత సమాసాలు. కొన్ని గంభీరంగా ఉంటాయి, కొన్ని ముద్దుగా ఉంటాయి, కొన్ని విచిత్రంగా అనిపిస్తాయి, కొన్ని తప్పులు కూడా. ఏది ఏమైనా ఆయన ధారగా సంస్కృత పదాలను వాడి తెలుగు పాటలకు మరింత అందాన్ని చేకూర్చారు. ఆయన సౌరమానజన్మదినం సందర్భంగా అలాంటి కొన్ని ఉదాహరణలు గుర్తు చేసుకుందాము.

తొలుత ఆయన సంపూర్ణంగా సంస్కృతంలో వ్రాసిన ఒక పాటను గమనిద్దాము. అది సప్తపది చిత్రంలో "అఖిలాండేశ్వరి, చాముండేశ్వరి" అనే పాట. అందులో మూడు చరణాలలో ముగురమ్మలను వర్ణిస్తూ వ్రాసారు. ఈ మధ్యనే ఈ పాటను "పాడుతా తీయగా"లో ఎవరో పాడితే బాలసుబ్రహ్మణ్యం గారు "(ఇది వ్రాసింది ఎవరు అన్నది) నాకు అనుమానం ఉంది. ఇది కూచిపూడి సంప్రదాయంలో వచ్చిన పాట. ఇది చిత్రంలో వినియోగించడం జరిగింది (అనుకుంటున్నాను)." అన్నారు. వెంటనే న్యాయనిర్ణేతగా వచ్చిన సామవేదం షణ్ముఖ శర్మ గారు "కొన్ని శబ్దాలు చూస్తుంటే వేటూరి మాత్రమె చెయ్యగలరు అనిపిస్తోంది. ఉదాహరణకు శర్వార్ధగాత్రి, సర్వార్థ సంధాత్రి -- ఈ అందం, పైగా శిల్పరచన అంతా చూస్తుంటే వేటూరి గారిదే అనిపిస్తోంది. అలాగే మొదటి చరణంలో పార్వతి, రెండవ చరణంలో మహాలక్ష్మి, మూడవ చరణంలో సరస్వతి గురించి చెప్పి నాలుగవ చరణంలో సమన్వయం చేస్తూ తీసుకురావడంలో ముగురమ్మల మూలపుటమ్మ స్వరూపాన్ని ఆవిష్కరిస్తూ చేసిన అద్భుతమైన రచన ఇది (ఇది వేటూరి శైలే.)", అన్నారు. ఆయన అంతగా పొగడటం వేటూరి పండిత-పామర జనరంజకంగా పాటలు వ్రాస్తారు అని అందరికీ తెలిసిన విషయానికి మరొక రుజువు. తఱువాత బాలు అది వేటూరి వ్రాసిన పాటేనని రూఢీ చేసారు.

ఈ పాటలో అందమైన సమాసాలు చాలా ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు సామవేదం గారు చెప్పినవి: శర్వార్ధగాత్రి అంటే శర్వుడి (శివుడి) శరీరంలో సగభాగం అని, సర్వార్థ సంధాత్రి అంటే అన్ని పనులనూ నేరవేర్చే శక్తి అని. పార్వతీ దేవికి ఇది ఎంత అందమైన వర్ణన? సరస్వతీ దేవిని వర్ణిస్తూ సరససాహిత్య, స్వరస సంగీత స్తనయుగళే అన్నారు. అంటే సంగీతం సాహిత్యం రెండు వక్షోజాలుగా కలిగింది అని చెప్తున్నారు. బిడ్డలకు కలిగే కళాపిపాసను తీర్చగలిగిన తల్లి ఆవిడే కదా, మరి. నాకు ఇంకా నచ్చినది శుక శౌనకాది వ్యాస వాల్మీకి ముని గణ పూజిత శుభచరణే అనడం. సమాసం కాలవ్యతిరేకక్రమంలో ఉన్నా భాగవతం చెప్పిన శుకుడి దగ్గర నుండి రామాయణం వ్రాసిన ఆదికవి వాల్మీకి దాక అందరూ ఆవిడ పాదాలను పూజించారు అనడంలో మన సాహిత్యం మొత్తానికి ఆవిడే ఆధారభూతం అని వ్యక్తం అవుతోంది. చక్కని మాట. అలాగే వింధ్యాటవీవాసినే కి ప్రాస కుదిరేలాగా యోగ సంధ్యా సముద్భాసినే అనడం చక్కగా ఉంది. యోగాభ్యాసం పూర్తీ కావస్తుంటే అమ్మ ఉద్భాసిస్తుంది (వెలుగుతూ కనిపిస్తుంది) అని లోతైన భావాన్ని చెప్పారు!

అదొక్కటే కదా సంస్కృతంలో వ్రాసిన పాట అనుకుంటున్నారా? ఆలాపన చిత్రంలో ఆరు ఋతువులు అనే పాటలో రెండో చరణాన్ని గురించి మాట్లాడే అర్హత నాకు లేదు అని నేను ఇక్కడ వ్రాయట్లేదు అంతే. అది ఒక సారి విని చూడండి. మీకు పూర్తిగా అర్థమైతే నాకు చెప్పండి. మరొక చక్కని పాట జగదేక వీరుడు అతిలోక సుందరి చిత్రంలో జై చిరంజీవా జగదేక వీర. చిన్న చిన్న పదాలతో చక్కగా సాగే భక్తీగీతం.

తరువాత అయ్యప్ప స్వామి మహత్యం చిత్రంలో ఆయన వ్రాసిన పాట ఒకటి చూద్దాము. 

ధన్యోహం ఓ శబరీశా, నీ శుభరూపం నేటికి చూశా
ఉత్తుంగ శబరీ గిరి శృంగ, నిత్య నిస్సంగ, మంగళాంగ, పంపాతరంగ, పుణ్యానుషంగ, మునిహృదయ జలజ భృంగ

ఇందులో గమనిస్తే " అంగ"  తో వృత్త్యనుప్రాస నడిపించారు. అయ్యప్ప స్వామిని ఎత్తైన శబరిమల అంచుగా, సర్వసంగ పరిత్యాగిగా (ఆయన పెళ్లి చేసుకోలేదు, భక్తులు ఆయనకు తప్పితే వేరే పనీ లేదు), మంగళ కరమైన విగ్రహం కలిగిన వాడిగా, పంపానది తరంగంగా, పుణ్యాత్ములను ప్రేమించేవాడిగా, మునుల హృదయాలు అనే తామర పూవులలోని భక్తి అనే  తేనెను త్రాగే భ్రమరంగా పోల్చారు. ఎంత లోతైన వర్ణన, ఎంత అందమైన పదాల గమనం? 

మరొక పాట భైరవద్వీపంలో  శ్రీ తుంబుర నారద నాదామృతం. పాట పల్లవిలో

శ్రీ తుంబుర నారద నాదామృతం
స్వర రాగ రస భావ తాళాన్వితం
సంగీతామృత పానం,
ఇది స్వరసురజగతీ సోపానం

గమనిస్తే ఒక్క "ఇది" అనే మాట తప్ప మిగతాది అంతా సంస్కృతమే. ఒకటి రెండు పదాలు పునరుక్తిలాగా అనిపించినా భావం చక్కగా ఉంది. పదాల అల్లిక శ్రావ్యంగా ఉంది. ముఖ్యంగా భక్తిపాటలలో ఇలాంటి ప్రయోగాలు వేటూరి చాలా చేసారు.

వేటూరిలో ఉన్న ఒక విశేషం ఏమిటి అంటే -- మనం ఆయన్ని గురించి ఒక మాట చెప్పగానే, దానికి వ్యతిరేకమైన మాట కూడా నిజమేనని గుర్తు చేస్తారు. ఇప్పుడే భక్తీ పాటలు అన్నానా? వెంటనే "నాయనా, భక్తికి సంస్కృతానికి సంబంధం ఏమిటి?"  అన్నట్టు మరొక పాట గుర్తొచ్చింది. వినేవాళ్ళకు ఆశ్చర్యంగానో, వెటకారం గానో, అసభ్యంగానో అనిపించినా వేటూరి వ్రాసిన ఒక mass పాటలో మరొక అందమైన ప్రయోగం ఉంది.

ఇందువదన, కుందరదన, మందగమన, మధురవచన, సొగసులలన, గగనజఘునవే

చంద్రుడిలాంటి ముఖం కలదానా, మల్లెపూల వంటి పలువరుస కలిగిన దాన, నెమ్మదిగా నడిచేదానా (నెమ్మదిగా నడవడంలో అందం కూడా ఉంటుంది అని కవులు ఇలాగ అంటారు), చక్కగా మాట్లాడేదాన, అందమైన దాన అంటూ నాయికను పొగిడి మళ్ళీ "ఆకాశం వాలే విశాలమైన వంటి కటిప్రదేశం కలిగినది" అంటూ తమదైన శైలిలో కొంచెం సంస్కృతం సమాసాల-మసాలా కూడా దట్టించారు.

ఇక చిటిపొటి సమాసాలను చూద్దాము. అంటే ఇవి పాటకి సందర్భానికి/బాణీకి సరిపోగా వేటూరి అల్లిన సరదాసమాసాలన్న మాట. చూడాలని ఉంది చిత్రంలో యమహానగరి పాటలో ఒక చోట శరన్నవలాభిషేకం అన్నారు. నాకు 16 ఏళ్ళు ఉన్నప్పుడు చిరంజీవి పిచ్చితో ఆ మాట అర్థం కాకుండానే పాడుతుంటే మా అక్క చెప్పింది అది "శరత్ నవల అభిషేకం" (అంటే శరత్ చంద్ర నవలల వెల్లువ) అని. నిజానికి నాకు తెలిసి నవల అనేది సంస్కృత శబ్దం కాదు, అది ఆంగ్ల "novel" నుండి గ్రహించబడిన వ్యావహారికశబ్దం. (తెలుగులో నవల అంటే స్త్రీ అని అనుకోండి. అది ఇక్కడ అనవసరం.) కానీ సందర్భానికి కుదిరంది కదా అని వేటూరి కొంచెం చొరవ చేసి ఈ పదాలను కలిపారు. నిజానికి ఇది సమాసం అనడం కంటే అనునాసిక, సవర్ణదీర్ఘ సంధులు అనడం సబబు అనుకుంటున్నాను. అదే పాటలో జనగణ మనముల స్వరపదవనముల హృదయపు లయలను శృతిపరిచిన ప్రియ శుక పీక ముఖ సుఖ రవళులతో అని కూడా అన్నారు.

స్టువర్టుపురం పోలీస్ స్టేషన్ చిత్రంలో వేటూరి కొన్ని గమ్మత్తైన ప్రయోగాలు చేసారు. బహుశా దానికి కారణం ఆ చిత్రదర్శకుడు యండమూరి వీరేంద్రనాథ్ కూడా సాహిత్యాభిలాషి అవ్వడం కావచ్చును. చీకటంటి చిన్నదాని సిగ్గు సుందరం అనే శృంగారరసభరితగీతంలో పిపీలికాది బ్రహ్మలో పిపాస రేపు ప్రేమలు అని అన్నారు. పిపీలికాదిబ్రహ్మ అనడం సాధారణమే కానీ దానికి యతిని, ప్రాసను కూడా కలిపి పిపాసను పక్కన పెట్టడం వేటూరి చిలిపి గాంభీర్యం.

ఇక ఊహించని తరుణంలో కొన్ని సంస్కృతపదాలను చేరుస్తూ కూడా ఉంటారు. గీతాంజలి చిత్రంలో ఆమనీ పాడవే తీయగా పాటలో ఒక చోట వయస్సులో వసంతమే ఉషస్సులా జ్వలించగా, మనస్సులో నిరాశలే రచించెలే మరీచిక అన్నారు. ఆ భావం ఎంత లోతైనదో మరీచిక అనే పదానికి అర్థం ఎండమావి అని తెలిస్తే బోధపడుతుంది. అదిగో భావం లోతు అన్నాను. ఇప్పుడు వేటూరి భావం లోటుని కూడా గుర్తు చేసారు. అదీ చూద్దాము. హిట్లర్ చిత్రంలో నడక కలిసిన నవరాత్రి అనే పాటలో ఒక చోట మరాళి అన్నారు. అంటే హంస అని అర్థం. ఆ మాట చుట్టూ ఎంత ముతక మసాలా ఉన్నా అక్కడ ఈయనకు ఎలాగో ఈ పదం తోచింది. ఇలాంటి ఉదాహరణలు చిరంజీవి చిత్రాలలో చాలానే ఉన్నాయిలెండి.

చివరిగా వేటూరి దుష్టసమాసాలను కూడా ఒక సారి చెప్పాలి. ఎందుకంటే ఆయన వాటితో కూడా అందంగా కవిత్వం చెప్పగలరు. దుష్టసమాసం అంటే సమాసం పొసగని పదాలకు సమాసం కలపడం. ఉదాహరణకు తెలుగు పదాలను, సంస్కృత పదాలను నియమాలకు వ్యతిరేకంగా కలిపెయ్యడం. ఆయన కొమ్మకొమ్మకో సన్నాయి పుస్తకంలో గంగోత్రి చిత్రంలోని జీవనవాహిని పాటను చర్చిస్తూ జలదీవెన అన్నది దుష్టసమాసమే కానీ, "మనం భక్తిపాటలు అనట్లేదు? మరి అదీ దుష్టసమాసమే" అని సమర్థించారు. సమాసాల గురించి చదువుకున్న మనమే భక్తిపాటలు అనగా లేని తప్పు చిత్రంలో ఎక్కువగా చదువు అబ్బని వాడు జలదీవెన అని భక్తితో అనడంలో తప్పేముంది, అది అతని భక్తి -- అందులోనూ అందం ఉంది.

అదిగో నేను భక్తి అన్నాను. ఇప్పుడు కేసెట్ రెండో వైపును గుర్తు చేసారు వేటూరి. ఒక ముద్దొచ్చే చిలిపి దుష్టసమాసం దేవరాగం అనే మళయాళ చిత్రానువాదంలో యా యా యా నెమలి కన్నుల కలయా అనే పాటలో కృష్ణుణ్ణి కౌగిళ్ళనిలయా అనడం. నిజమే మరి ఎంతో మంది గోపికలు ఆయనే సర్వస్వం అనుకుని వారి కౌగిలిలో బంధించే ప్రయత్నం చేసారు. ఎవరికి వారే యమునా తీరే అని ఊరేకేనే అన్నారా? మరి అన్ని కౌగిళ్ళలో ఒకే సారి నివసించినవాడు కృష్ణుడే కదా? అందుచేత సబబేను. తప్పొప్పులు పక్కన పెడితే ఈ ప్రయోగం ముద్దుగా లేదు? కవిత్వం అంటే అదే కాదా -- చక్కని భావాన్ని తీయని పదాలతో పండితులకు, పామరులకు నచ్చేలాగా చెప్పడం. వేటూరికి వచ్చింది,  ఆయన మనకు ఇచ్చింది, మనకు నచ్చింది అదే కదా!

ఈ పదాలలోనే ఆయనను చూసుకుంటూ, తలుచుకుంటూ సాగుదాము.

అమ్మవారి పైన కొన్ని పద్యాలు

ఎందుకో ఒక రోజు శారదాదేవిని తలుచుకుంటే ఈ పద్యం స్ఫురించింది. నాకు ఎంతగానో నచ్చిన పద్యాలలో ఇది ఒకటి. సంగీతం, సాహిత్యం అమ్మకు రెండు స్తనాలు అని పెద్దల ఉవాచ. అదే అమ్మ మళ్ళీ నా చేత చెప్పించింది. 

తోటకం

కలుషారికి మంగళకారిణికిన్

కలితామృతకావ్యవికాసినికిన్

కలకంఠికి శ్రావ్యసుగానఝరీ

జలదాయినికిన్ నమ (నతి) శారదకున్

అమ్మవారు మాయా. అంటే స్వతహాగా గుణాతీతమైన బ్రహ్మానికి రంగులు దిద్దిన శక్తి. ఆవిడ వలనే మనకు ఈ ప్రపంచం ఇన్ని హంగులతో కనిపించి ఆకర్షిస్తోంది. ఆవిడ తలుచుకుంటే ఈ చిక్కునుండి ఒక్క చిటికలో విడిపించగలదు. అలాగ చేస్తే మఱి సృష్టి ఎలాగ కొనసాగుతుంది?

మత్తేభం
తగునా ఈ నలుసంటి జీవి మదిలో దట్టంపు చీకట్లిలా
ఎగదోయన్? దిశ కానకున్నది గదా! ఏ వైపుకుంజూచినా
పగిలే నమ్మిక గాదు నాది జననీ, బ్రహ్మైక్యసంధాయినీ
దిగులొందన్ తిమిరాపహా! ఎరుగనే దీపాంధముల్ నీవుగా?

మత్తకోకిల

చెల్లు దాగుడుమూతలాడుట చిట్టిపాపడి ఖేలకున్

తల్లిగానక పాపయేడ్వగ తానుగా దరిఁజేరదే?

తల్లడిల్లితి నిన్నుఁజూడక దర్శనంబుకుఁ జాలనే?

ఒల్లకుంటివి నాదు ప్రార్థననొందవా దయ శంకరీ!

మన దేశంలో గొప్ప గొప్ప ఋషులు, మునులు, కవులు కూడా స్త్రీని ఎంత శృంగారవతిగా వర్ణించినా తల్లిగానే భావించారు. అది మన సంస్కృతి. రమణ మహర్షీ, రామకృష్ణ పరమహంస ప్రభృతులు వేశ్యలలో కూడా అమ్మవారిని చూసారు. అలాంటి ద్రష్టలు, మహానుభావులు నడిచిన ఈ దేశంలో స్త్రీలపైన జరుగుతున్న అత్యాచారాలను గురించి విన్నప్పుడల్లా మనసు రగిలిపోతుంది. మొన్న డిసంబర్లో ఢిల్లీ జరిగిన ఘోరాని గురించి విని వ్రాసిన పద్యాలు. 

శివశ్శక్త్యా యుక్తో యది భవతి శక్తహ్ ప్రభవితుం

న చేదేవం దేవో న ఖలు కుశలః స్పందితుమపి

శంకరాచార్యుల సౌందర్యలహరిలో మొదటి శ్లోకంలోని తొలి రెండు పాదాలు ఇవు. వీటి భావం "అమ్మవారు లేకుండా శివుడు కొంచెం కూడా స్పందించలేడు" అని. ఈ భావానికి "శివాజ్ఞ లేక చీమైనా కదలదు" అనే నానుడికి కలిపి వ్రాసిన మొదటి రెండు పాదాలు నాకు ఎంతో సంతృప్తిని ఇచ్చినవి. చివరి రెండు వాక్యాలలో కొమ్మ అనే పదంలో శ్లేష వేటూరి ప్రభావం.

ఆటవెలది

శివునియాజ్ఞ లేక చీమయు కదలదు

శక్తి లేక శివుడు జరుగలేడు

మగువ లేక జగతి మనలేదు క్షణమైన

ననిన ధర్మభూమి మనది గాదె?

అట్టి మాటలన్ని వట్టివాయెను నేడు

ఆడుదాని బ్రతుకు మోడు బారె

కామరోగులైరి కర్కోటకులునైరి

పుణ్యభూమిలోని పురుషులెల్ల

ఇట్టి మనుషులున్న మట్టిలో నే రీతి

సుఖము, శాంతి, కీర్తి, శొభలుండు?

అధములెల్ల జేరి యాధారమౌ కొమ్మ

నెంత క్రుంగదీయనంత హాని

తెలుగులో వెలది అంటే స్త్రీ అని ఒక అర్థం ఉంది. తత్ఫలితంగా ఆట-వెలది అంటే ఒక చెడ్డ అర్థం కూడా ఉంది. స్త్రీల పట్ల మన సంస్కృతికి ఉన్న గౌరవాన్ని ఆ పద్యరీతిలో చెప్పడం వలన ఆ అర్థం వ్యర్థం అయ్యింది అని అనుకుంటున్నాను. ఈ సందర్భంగా ఇదే విషయమై వేటూరి చేసిన ఒక చిన్న ప్రయోగం చెప్పాలి. "సిరికాకొలను చిన్నది" నాటికలో ఒకడు ఒక దేవదాసిని (కథానాయిక) చూసి "ఆ వెలది ఆట-వెలదా?" అంటాడు. దానికి మఱొకడు "ఆట-వెలదో కోవెలదో" అంటాడు. పరమాత్మ విగ్రహరూపుడై గుడిలో ఎలాగ కొలువుతీరతాడో, ప్రతి మనిషీ దేహరూపాన్ని ఒక స్త్రీ గర్భంలోనే పొందుతాడు. అందుకే ప్రతి స్త్రీ ఒక కోవెల వంటిది. ఈ మాట ఆమె నడవడి, వ్యక్తిత్వం, మంచి/చెడుకి సంబంధం లేకుండా వర్తిస్తుంది. దానికి రమణ మహర్షి వంటివారే నిదర్శనం. 

అంతా మాయే, అన్నీ ఆమే/అమ్మే

 శా:-

స్తన్యంబీయని తల్లియున్, శిశువులన్ సాకేటి దొడ్డాలియున్
మాన్యంబౌ సిరియున్ దురాశగొలిపే మాయాత్మికాశక్తియున్
కన్యల్ మ్రొక్కెడి మాతయున్! పురుషులన్ కాల్చేటి కామాగ్నియున్
సన్యాసుల్ సుఖభోగులున్ కొలుచుయా శర్వాణివీవే గదే!

 భా:-

బిడ్డకు పాలివ్వని తల్లివీ, పిల్లలను సాకే తల్లివీ నీవే. గౌరవప్రదమైన సంపదవూ నీవే, దురాశ కలిగించే మాయవీ నీవే. కన్యలు కొలిచే జగన్మాతవూ నీవే, మగవారిని దహించే కామాగ్నివీ నీవే. సన్యాసులు, భోగులు ప్రార్థించే శర్వాణివి నీవే.

శివుడు బ్రహ్మం, పార్వతి మాయ. ఆ రెండూ ఒక్కటే. శ్రీ రామకృష్ణులు చెప్పినట్టు: తడి, నీరు వేఱు వేఱుగా ఉంటాయా? తడి లేకపోతే అది నీరే కాదు. నీరే లేకపోతే అసలు తడే ఉండదు.

వేటూరి - వానపాటలు (3)

"ప్రేమించు పెళ్ళాడు" చిత్రానికి ఇళయరాజ స్వరపరిచిన "నిరంతరమూ వసంతములే" పాటలో ఋతువులనన్నింటినీ మారిపోతున్నా ప్రేమికులకు మాత్రం వసంతం లాగే ఉంటోంది అనే ఉద్దేశంతో వేటూరి వ్రాసిన పాట అత్యద్భుతం. దీని గురించి నేను ఇదివరకు ఒక వ్యాసం కూడా వ్రాసాను. ఇందులో రెండో చరణంలో అన్ని ఋతువులనూ వర్ణించారు కానీ చిత్రంగా వర్షఋతువుని వదిలేసారు.బహుశా అప్పటికే వర్షఋతువు గురించి చాలా వ్రాసారని ఆయనకు అనిపించిందేమో.

ఇక ప్రణయం, శృంగారం సందర్భంగా వేటూరి వ్రాసిన వానపాటలను చూద్దాము. ఇలాంటి పాటలు వేటూరి బోలెడు వ్రాసారు. ఒక్కో పాటకు శృంగారం పాళ్ళు ఒక్కోలా ఉంటాయి. కొన్ని పాటలలో వాక్యాలు ఇక్కడ వ్రాయడానికి కూడా ఇబ్బందిపెట్టేవి ఉన్నాయన్నమాట వాస్తవమే. అందుకని చర్చించే పాటలను శృంగారం మోతాదుని బట్టి వరుసపరిచాను.

---

వేటూరి వానపాటల్లో బహుశా అన్నింటికంటే ప్రజాదరణ పొందిన classic కే.వీ.మహాదేవన్ స్వరపరిచినది. ఇది కే. రాఘవేంద్ర రావు దర్శకత్వంలో వచ్చిన "వేటగాడు" చిత్రంలో "ఆకు చాటు పిందె తడిసే" అనే పాట. పాట చిత్రీకరణ ఎంత శృంగారసూచకంగా ఉందో భావం అంత సున్నితంగా ఉంది అని నా అభిప్రాయం.

ఆకు చాటు పిందె తడిసే, కొమ్మ చాటు పువ్వు తడిసే
గూడు చాటు గువ్వ తడిసే, గుండె మాటు గుట్టు తడిసే

పురుషుడు సౌందర్యాన్ని గురించి ఆలోచించడం, స్త్రీ భావావేశాన్ని గురించి ఆలోచించడం రివాజు. అందుకేనేమో పల్లవిలో నాయకుడు ఆ వనపరిసరంలోని పిందెలతో, పూవులతో అమ్మాయిని పోలుస్తుంటే, అమ్మాయి తన మనసులో గుట్టుగా ఉన్న భావాలను గురించి చెప్తోంది.

ముద్దిచ్చి ఓ చినుకు ముత్యమైపోతుంటే
చిగురాకు పాదాల సిరిమువ్వలౌతుంటే
ఓ చినుకు నిను తాకి తడియారిపోతుంటే
ఓ చినుకు నీ మెడ లాగా నవ్వుతుంటే

ఈ చరణంలో చినుకును ఊతగా పట్టుకుని అమ్మాయిని వర్ణిస్తున్నారు. ఒక చినుకు అమ్మాయిని తాకి ఆ మెరుపు పూసుకుని ముత్యంలాగా మెరిసిపోతోందట. మంచి భావుకత మాత్రమే కాదు అది వ్యక్తపరచడానికి పదాలపై పట్టూ ఉండాలి. వేటూరి వీలైనంతవరకు పదాల మధ్యన యతి కుదర్చడానికి ప్రయత్నిస్తారు. ముద్దిచ్చి, ముత్యం; చిగురాకు, సిరిమువ్వ; తాకి, తడియారు గమనించండి. అలాగ వ్రాసిన పంక్తులు నాలుకపైన సులువుగా ఆడుతాయి.

మైమరచి ఓ మెరుపు నిన్నల్లుకుంటుంటే
ఎదలోన ఓ మెరుపు పొదరిల్లు కడుతుంటే
ఓ మెరుపు నీ చూపై ఉరిమేసి రమ్మంటే
ఓ మెరుపు నీ నవ్వై నన్నే నమిలేస్తుంటే

నాయకుడు చినుకు గురించి చెప్తుంటే, నాయిక మెరుపు గురించి చెప్తోంది. మొదటి పంక్తిలో మెరుపు ఆమె చూపుల్లో తనపై ఉన్న ఆకర్షణకు చిహ్నం అని అనిపిస్తోంది. అలాగ జరుగుతుంటే ఆమె మనసులో ఒక కోఱిక మఱొక మెరుపైందట. ఇంతలో అబ్బాయి చూపు మఱొక మెరుపు, నవ్వు మఱొక మెరుపు అయ్యి అంతటా మెరుపులే కనిపిస్తున్నాయట.

నీ పాట విని మెరుపులొచ్చి, నీ విరుపులే ముడుపులిచ్చి,
చలిని పెంచి, చెలిమి పంచి, తలలు వెచ్చంగా తడియార్చుకోవాలి

నాయిక పాటకు వర్షం మరింతగా పెరిగితే, ఆమె తన ఒళ్ళు జలదరించడంలో ఉన్న సోయగాన్ని అతడికి ముడుపు చెల్లించుకోవాలట. అది వారి నడుమ ప్రణయాన్ని బలపర్చి, వారిద్దరూ దగ్గరవ్వాలని అతడి కోఱిక. ఈ పంక్తిలో నాకు నచ్చింది "నీ విరుపులు ముడుపులిచ్చి" అనడంలో శృంగారమే కాక సౌందర్యం కూడా చాలా ఉందని నా అభిప్రాయం.

---

"కేక" చిత్రంలో చక్రి స్వరపరచిన పాటను చూద్దాము. ఒక యువకుడు, ఒక యువతి వానలో ఉన్నారు. పెద్దగా పరిచయం లేదు. అబ్బాయికి అమ్మాయి నచ్చి line వేస్తున్నాడు. ఈ సందర్భంలో శృంగారానికి ఎక్కువ తావు లేదు. అబ్బాయి అమ్మాయిని పదే పదే తమ మధ్యన కలిగిన ప్రణయభావాన్ని బయటపెట్టమన్నట్టు మాట్లాడతాడు. అమ్మాయి దానికి ఇంకా సమయం రాలేదన్నట్టు చెప్తుంది.

అ: మెరిసే మేఘం కురిసేదెప్పుడో

ఆ: కురిసే వర్షం వెలిసేటప్పుడే

అ: ముసురుకున్నది ఏదో చిలిపి కోరిక

ఆ: ముదరనివ్వకు కథలే చాలు చాలిక

వర్షం కురియాల్సినప్పుడు కురుస్తుంది కానీ, అడిగితే కురవదు కదా. అలాగే వలపు కూడా అంతేనని ఆమె భావం.

అ: మెరిసే తొలకరిలో నిను కనులారా చూసా

ఆ: చలిలో గిలిగిలిలో కొసమెరుపులు ఆరేసా

అబ్బాయి వానలో అమ్మాయిని చూసి మనసు పారేసుకున్నానని చెప్తుంటే తను చూపించింది కేవలం కొసమెరుపులు మాత్రమేనని అమ్మాయి చమత్కరించింది. అంటే ఆ వాన స్వయంగా అందంగా ఉంటే దానికి చిగురున అమ్మాయి మరింత మెరుపు అద్దిందని అయి ఉండవచ్చును, లేక అమ్మాయి అందం తను ఇంకా కొస మాత్రమే చూసాడని అయి ఉండవచ్చును. బహుశా ఆయన శ్లేషనే ఉద్దేశించి ఉండవచ్చును. వేటూరి పాటకు "ఇదే" భావం అని ఆయన తప్పితే వేఱెవరూ చెప్పలేము.

అ: ముసిరే గాలివానలలో ముదిరే ముద్దుపిలుపులలో
ఆ: తడిసే వానచినుకులలో పడకు మత్తుకవితలలో

 ఇక్కడ కూడా అబ్బాయి ముందుకు మనసులోని ఆలోచనలకు అమ్మాయి కళ్ళాలను వేస్తోంది. ఇక్కడ ఏడు రంగులను చిలకడం అనే ప్రయోగం నాకు నచ్చింది.

అ: ఆడపిల్ల మాటలే అందమైన మాయలే, అర్థమైతే చాలులే అంతకంత హాయిలే

ఇది వేటూరి ముద్ర. ఆడపిల్ల మాటలు అందమైన మాయ. నిజమే "ఆడువారి మాటలకు అర్థాలు వేఱులే"  అనే ఎప్పుడో పింగళి చెప్పారుగా. ఆ మాటలు నిజంగా అర్థమైతే ఆ మాయ ఎంత లోతు అంతకంతా హాయి కలుగుతుందిట. అద్భుతం. నాలుగు ముక్కలలో అమ్మాయిల మాటల గురించి చెప్పారు.

ఆ: ఉడికే వయసులలో తొలి గిలిగింతల వాన

అ: చినుకే చిటపటగా దరువేసెను మదిలోన

గ్రీష్మమంతా వాతావరణం వేడిగా ఉంటుంది. వర్షఋతువులో తొలకరి కురుస్తుంది. ఉడికే వయసులు అనడంలో యవ్వనాన్ని గ్రీష్మంగా వర్ణిస్తూ, వలపును వానగా చెప్తున్నారు. "టప్ టప్" అంటూ పడటాన్ని "దరువు" వేయడం అనడం సరదాగా ఉంది.

---

"ఆఖరి పోరాటం" లో వేటూరి-ఇళయరాజ-బాలు-లతా మంగేష్కర్ కలిసి చేసిన పాటలో రెండు వాక్యాలు అద్భుతంగా కుదిరాయి.. వాటి అర్థం లతా మంగేష్కర్ కి చెప్తే ఆవిడ చాలా సంబరపడి మెచ్చుకున్నారని వేటూరి కొమ్మకొమ్మకో సన్నాయిలో చెప్పారు. ఆ రెండు వాక్యాలు కూడా వర్షానికి సంబంధించినవే.

ఆషాఢం ఉరుముతుంటే, నీ మెరుపే చిదుముకున్నా
హేమంతం కరుగుతుంటే, నీ అందం కడుగుతున్నా

ఈ పాటలో కూడా ("నిరంతరమూ వసంతములే" పాటలో లాగ) వేటూరి ఋతువులలో ప్రేమికుల భావాలను వర్ణించారు. కాకపోతే ఇందులో శృంగారాన్ని వర్ణించారు. కానీ, ఎక్కడా ఎబ్బెట్టుగా లేకుండా వ్రాసారు. ఆషాఢ మాసంలో మేఘాము ఉరుముతుంటే మెరుపు మాత్రం అమ్మాయి ఒంట్లోనుండి వచ్చినట్టు అనిపిస్తోందట, అబ్బాయికి. హేమంతంలో మంచు కరుగుతూ ఉంటే దానితో అతడు ఆమె అందాన్ని కడుగుతున్నాడట. అద్భుతం!

---

"అడవి దొంగ"లో "వానా వానా వందనం" అనే పాటని చూద్దాము. ఈ పాట అంతా అంత్యప్రాసతో వ్రాసారు. కొన్ని చోట్ల పదాలు ఇరికించినట్టు అనిపించాయి కానీ కనీసం ఆ పదాలు రివాజు పదాలు కాదు. అందుచేత ఎబ్బెట్టుగా లేవు.

చలి పెంచే నీ చక్కదనం, కౌగిట దూరే గాలిగుణం

గాలివానలా కలిసి రేగుతూ కమ్ముకుపోతే యవ్వనం

(అ) మెరుపుని నీలో చూస్తుంటే, (ఆ) ఉరుములు నీలో పుడుతుంటే

వాటేసుకుని తీర్చుకో వానదేవుడి వలపు ఋణం

అమ్మాయిని అబ్బాయిని గాలివానతో పోల్చడం కొత్తగా ఉంది. అబ్బాయిని గంభీరమైన ఉరుముతోనూ, అమ్మాయిని అందమైన మెరుపుతోనూ పోల్చి వాటిని సృష్టించిన వానదేవుడి ఋణం తీర్చుకోవడానికి వాళ్ళు కౌగిలించుకోవాలని కవితాత్మకంగా చెప్పారు. ఇదే పాటలో రెండో చరణంలో అంత చెప్పుకోదగిన అంశాలు కనబడలేదు. ఎంతటి వేటూరైనా ఒక చిత్రంలో వానపాట hit అయిందని ప్రతీ చిత్రంలోనూ వ్రాయమంటే ఇదే జరుగుతుందేమో.

---

"యముడికి మొగుడు" చిత్రంలో రాజ్-కోటి సంగీతసారధ్యంలో చిరంజీవి, విజయశాంతుల నడుమ సాగే వానపాటలో నాకు నచ్చిన కొన్ని వాక్యాలు చూద్దాము.

కోడె ఊపిరే తాకితే ఈడు ఆవిరే ఆరదా?

మళ్ళీ అబ్బాయి ఊపిరిని వర్షఋతు గాలులతో, అమ్మాయి వయసుని గ్రీష్మఋతు వేడ్మితో పోల్చారు. ఇందాకటి పోలికకి ఇప్పటికి పదాలన్నీ మారిపోయాయి గమనించారా? అది వేటూరి పదాల గారడీ.

అ: తొడగొట్టేసి జడివానకే గొడుగేసాను తల దాచుకో

అమ్మాయిని వాన నుండి రక్షించడానికి అన్నట్టు అబ్బాయి ఆమెను వాటేసుకున్నాడట. తాటి చెట్టు కింద కూర్చుని పాలు త్రాగుతున్నాను అంటే ఎవడు నమ్ముతాడు. ఉన్న విషయాన్ని అబ్బాయి సరదాగా చెప్పడం బాగుంది.

ఆ: వడగట్టేసి బిడియాలనే వొడి చేరాను వాటేసుకో

"డ" అనుప్రాస కోసం, బిడియాలని వదిలిపెట్టడాన్ని "బిడియాలను వడగట్టాను" అని చెప్పారు. ఇలాంటి ప్రయోగాలు లోతైనవి కాకపోవచ్చును. కానీ మామూలు భావాలని మళ్ళీ మళ్ళీ అవే పదాలతో వాడకుండా వేఱుగా చూపించడం చలనచిత్ర కవికి కావలసిన లక్షణం. వేటూరి ఈ పాటల్లో మనకు చూపించింది అదే.

---

వేటూరి చిరంజీవికి చాలా వాన పాటలు వ్రాసారు అని ఇప్పటికే చదువర్లు గమనించి ఉంటారు. ముచ్చటగా మూడో చిరంజీవి పాట. "అన్నయ్య" చిత్రంలో మణిశర్మ స్వరపరిచినది. వాన పాటలో కొన్ని ఎబ్బెట్టు వాక్యాలుండటం సహజమే కానీ ఇందులో పల్లవిలో మొదటి వాక్యం కొంచెం ఎబ్బెట్టుగా వ్రాసారు. అది పక్కన పెడితే ఇందులో కొత్తగా వాడిన ప్రయోగం ఏమిటంటే ప్రేమకు ప్రాసగా "తేమ"ను వాడారు.

ప్రేమ రాగం, తేమ తాళం జంట కచ్చేరి చేస్తుంటే

మళ్ళీ వేటురికి నచ్చిన ఆషాఢం, మేఘాలు, దేశం, పదాలు వచ్చాయి. కాకపోతే ఇదివరకుటి వరసలో కాదు, ఆ భావంతో కాదు.

ఆషాఢ మాసంలో, నీటి అందాల ముసుగుల్లో

మేఘాలదేశంలో, కొత్త బంధాల మెరుపుల్లో

ఆడబిడ్డ ఒంటినిండా ఈడు కుంపట్లు రాజేస్తే

ఆషాఢ మాసం వర్షం ముసుగులో అమ్మాయికి అబ్బాయితో ఏర్పడిన బంధం (మెరుపు ఆకర్షణకు, కలలకు చిహ్నంగా వాడి ఉండవచ్చును)  ఆమెలో దాహాన్ని రేకెత్తించింది (అబ్బాయి వర్షం అన్నమాట).

పూలంగి గొడుగుల్లో నిన్ను బంధించి ఒడుపుల్లో

చిత్రంలో అమ్మాయి దగ్గర గొడుగు లేక అబ్బాయి గొడుగులోకి వస్తుంది. ప్రణయానికి చిహ్నంగా ఆ గొడుగుని పూలంగి గొడుగు అంటున్నారు. ఇక్కడ తమాషా ఏమిటంటే గొడుగుకి ప్రాసగా "ఒడుపు" అనడం. అంటే అమ్మాయికి తన మనసులో ఉన్న విషయం తెలియకుండా గొడుగులోకి లాక్కుంటున్నట్టుగా పట్టుకోవడం. ఇలాంటి చమత్కారాలు వేటూరి ప్రత్యేకత.

---

ఇప్పుడు "బంగారు బుల్లోడు" చిత్రంలో రాజ్-కోటి బాణీ వలన బాగా ప్రజాదరణ పొందిన పాటని చూద్దాము.

అ: స్వాతిలో ముత్యమంత ముద్దులా ముట్టుకుంది సందెవాన
ఆ: సందెలో చీకటంత సిగ్గులా అంటుకుంది లోన లోన

సూర్యుడు స్వాతి నక్షత్రంలో ఉండగా వచ్చే వానని స్వాతివాన అంటారు. ఈ సమయంలో నత్తచిప్పలలో పడిన నీరు ముత్యాలుగా మారుతుంది అని ఒక నుడి. అందుకే అబ్బాయి ఒక స్వాతీసాయంత్రం వేళ వాన తనని  "ముత్యమంత ముద్దు" లాగా ముట్టుకుంది అంటున్నాడు. అమ్మాయి వాన గురించి కాక, చీకటి తనలో సిగ్గు కలిపిస్తోంది అంటోంది. వాన పాటల్లో ఈ పల్లవి కొంచెం కొత్తగా అనిపించింది, నచ్చింది.  ఈ పాటలో వేటూరి మెరుపులకు, ఉరుములకు కొత్త అందాలను అద్దారు.

మేనక మెరుపులు, ఊర్వశి ఉరుములు కలిసేనమ్మ

మేనక మెరుపు అనడంలో ఆమె అందాలు అనే అర్థం ఉంది, ఊర్వశి ఉరుములు అనడంలో నాకు లోతైన అర్థమేమీ కనబడట్లేదు. కేవలం యతి కోసం వాడి ఉంటారు. రెండో చరణంలో వేటూరి కొంచెం శృంగారం పాళ్ళని పెంచారు.

తుమ్మెద చురకలు తేనెల మరకలు కడిగే వాన
తిమ్మిరి నడుముల కొమ్మల తొడిమలు వణికే వాన

ఇక్కడ అన్నిటికీ రెండు రెండు అర్థాలు ఉన్నాయి. మనం మామూలు అర్థాన్నే చూద్దాము. పూవులపై తుమ్మెదలు వాలి తేనె పీల్చుకోవడం వలన మిగిలిన మరకలను ఈ వాన కడుగుతోందిట. వాన ధాటికి వాలిపోతున్న తొడిమలు వణుకుతున్నాయట. వాన శృంగారాన్ని సూచిస్తోంది అని పూవులని, తేనెటీగలను అడ్డుపెట్టుకుని చెప్పారు. ఇంక వెతుక్కునవాళ్ళకు వెతుక్కున్నంత.

చాలని గొడుగున నాలుగు అడుగుల నటనే వాన

ఇక్కడ వేటూరి చిలిపిదనం నాకు బాగా నచ్చింది. వాన-వల్లప్ప పాటలో లాగానే గొడుగులో గుస-గుసని వర్ణిస్తూ నాలుగు అడుగుల గొడుగులో ఇద్దరు సర్దుకోవడానికి ఇబ్బంది పడటమే వాన (అందుకోసమే వాన) అంటున్నారు.

గాలివాన గుళ్ళోన ముద్దేలే జేగంట

గాలి-వాన వచ్చినప్పుడు వాటిని ప్రసన్నం చేసుకోవాలంటే జంట దగ్గరవ్వడమే మార్గమనడానికి పై వాక్యం. భావలకోసం కానీ, పదాల కోసం కానీ వేటూరి వెతుక్కోరు అనడానికి ఇది మఱొక ఉదాహరణ. ఇది వినగానే, "కేక" చిత్రంలో ఇందాక మనం ప్రస్తావించుకున్న పాటలో "వానదేవుడొచ్చినప్పుడే వయసే మొక్కు తీర్చుకోక తప్పదు. చినుకు తేలు కుట్టినప్పుడే జతగా మంత్రమేసుకోక తప్పదు" అనే పంక్తులు గుర్తొచ్చాయి.

---

వేటూరి భావాల కంటే, ఆ మాటకొస్తే అర్థం కంటే లయకే ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇచ్చి వ్రాసిన పాటలు "అల్లరి అల్లుడు" చిత్రంలో కీరవాణి స్వరపరిచినవి. నాకు గుర్తున్న అన్ని పాటల్లోనూ వేటూరి భావాలకు కొంచెం అన్యాయమే చేసారు. ఇందులో "కమ్మని ఒడి బొమ్మని" అని ఒక వాన పాట ఉంది. అందులో రెండో మూడో వాక్యాలు బాగున్నాయి.

మిడిసిపడకె తొలిసొగసు మొగలిపూరేకా! కస బుస కస కసిగా
పడగ విడిచి విరిపడక పరుచుకున్నాగా పగ వగ ఇదే పదరా

అమ్మాయిని మొగలిపూవుతో పోల్చడం రివాజే. ఈ వాక్యాల్లో వేటూరి శృంగారంలో అబ్బాయి తగువుని, అమ్మాయి తెగువని కొంచెం భిన్నంగా చెప్పారు అని నా అభిప్రాయం.

---

ఇక చివరిగా వేటూరి వ్రాసిన వానపాటల్లోకల్లా అత్యంత బూతుగా అనిపించిన వాక్యాన్ని చెప్తున్నాను. అసలు ఇది వ్రాయడం నాకు ఇష్టం లేకపోయినా ఎంత బూతునైనా వేటూరి పదాల మాయలో అందంగా కనబడేలాగా చేయగలరు అని చెప్పడానికే వ్రాస్తున్నాను. ఇది "నా అల్లుడు" చిత్రంలో దేవిశ్రీప్రసాద్ స్వరపరిచిన "పట్టుకో పట్టుకో" అనే పాటలోనుండి.

అందము తడిసిన వేళ, ఆడది ఒక జ్వాల
కూసం విడిచిన వేళ, కుదుపుల ఉయ్యాల

గమనిస్తే రెండు వాక్యాలలోనూ ఆది ప్రాస, అంత్యప్రాస కూడా కలిపారు.

రాంబాబు కథలు - పెళ్ళి చేసి చూడు (3)

"పెళ్ళిచేసి చూడు" అనే అంకంలో ముందు భాగాలు: 1, 2.

రాం: ఆసక్తితో పాటు విరక్తిని కూడా కలిగించడం నీకే సాధ్యం రా!
వెం: Thank you. Of course, ఉత్త విరక్తి కలిగించాలంటే నీకు నువ్వే సాటిలే.
చం: ఇంకా కథలు చెప్పరా అబ్బాయ్!
వెం: కొన్ని matrimony profiles, e-mails లాగా ఉంటాయి. వీళ్ళు eye-tex నేటి మహిళలు అన్నమాట. Profile description లో వాళ్ళ గురించి చెత్తా చెదారం రాసి జనాలను ఊదరగొడతారు. ఉదాహరణకి

Hi

This is Rota. Myself, a software engineer in a reputed MNC in Hyderabad. I have studied in IIT Amalapuram. My interests include but are not limited to సెల్లు-లొ-సొల్లు, parlor లో బిల్లు, pub లో థ్రిల్లు, ఒళ్ళు కొవ్వు ఫుల్లు, home management లో డల్లు, responsibility నిల్లు. 

ఇలాగ రాసుకుంటూ పోతారు.
రాం: ఈవిణ్ణి చేసుకున్న వాడి గతి హెల్లు.
వెం: చివర్లో ఒక చిన్న చణక్కుంటుందిరోవ్. All the best for your search. అని ఒక ముక్కుంటుంది. రాతి యుగంలో websites లో వ్రాసేవారు "Thanks for visiting my website" అని. పెళ్ళయ్యాక మొగుడికి ఉంటుందో లేదో కానీ, profile description లో ఈ పనికిమాలిన courtesy ఒకటి.
చం: పోనీలేరా, కొంతమంది కొంచెం social గా వ్రాస్తారు. దానిదేముంది? అవును, English లో తప్ప తెలుగులో ఉండవా ఈ profiles?
వెం: ఉండవు. తమ profiles తామే సర్దుకునేవాళ్ళకు తెలుగు అంటే చిన్నచూపు. పిల్లల profiles చక్కదిద్దే తల్లిదండ్రులకు తెలుగులో ఎలాగ రాయాలో తెలియదు. వాళ్ళ English కష్టాలు చూడాలి. అసలు, వాళ్ళ్ రాతల్లో నన్ను అన్నిటికంటే ఎక్కువ బాధపెట్టే సమాసం, "homely girl".
రాం: అందులో తప్పేముందిరా?  Girl next door అంటే పక్కింటి అందమైన అమ్మాయి అన్నట్టు, homely girl అంటే సంప్రదాయం కలిగిన అమ్మాయి అనే కదా అర్థం?
చం: రెండూ తప్పేరా. ఒకటి, మన పక్కింటి అమ్మాయి అందంగా ఉంది అనడం అందం అనే పదాన్ని పాతాళంలో పాతిపెట్టడంతో సమానం. రెండు, homely అంటే English లో negative పదం. పెద్ద అందంగా లేకపోతే homely అంటారు. అంటే "సామాన్యమైన" అనే ఉద్దేశంతో.
వెం: మన పక్కింటి అమ్మాయిని నేను ఎప్పుడూ చూడలేదురా?
చం: నీ time బాగుంది. ఈవేళే newspaper లో చదివాను. lip-stickలో మెరుపు రావడానికి చేపపొలుసులు వాడతారట. ఈ లెక్కన ఆవిడ రోజుకు వాడే lip-stickకే రెండు తిమింగళాలని చంపాలి. అది ఇప్పుడెందుకు కానీ, నువ్వు నీ కథ కొనసాగించు.
వెం: ఎవరైనా handsome boy కావాలి అని అడుగుతారు, ఒక profile లో We want a boy with a handsome salary అని ఉంది.
చం: కలికాలం!
వెం: కొంతమంది మితభాషులు ఉంటారు. వాళ్ళు విషయానికి మించి ఒక్క పదం కూడా ఎక్కువ చెప్పకూడదు అనుకుని రాస్తూ ఉంటారు. ఉదాహరణకి: "good girl, job in mnc in bangalore, 1 elder brother, married, father works in telegraph department, mother house-wife, snb." ఈ రాతల్లో capital letters ఉండవు, full-stop, comma ఉండవు, is, am మొదలైన అనవసరమైన పదాలు ఉండవు. ఇది నేను మొదట చదివినప్పుడు, commaలు లేక, 1 elder brother married father అని చదివి నేను ఖంగు తిన్నాను.
రాం: హ హ, SNB ఏమిటిరా? ISI లాగ ఏమైనా మార్కా?
వెం: SNB తెలియదా? పిచ్చివాడా...SNB అంటే sub-sect no bar. అంటే within the caste communists అన్నమాట.
చం: పోనీలే అదీ మంచిదే.

రాం: అవును, communist అంటే గుర్తొచ్చింది...ఈ జాతకాలు....
వెం: అబ్బా....ఎందుకురా ఇప్పటిదాక బాగానే ఉన్నాము కదా? ఇప్పుడదెందుకు గుర్తు చేస్తావు?
చం: (ముసిముసి నవ్వులు నవ్వుతూ) వాడు జాతకాలు అన్నాడు, జాఁవకాయ్ లు అనలేదు.
వెం: హా, (పిడికిలి బిగించి నోటి మీద పెట్టుకుని) జాఁవకాయల సంగతి నీకు ఎలాగ తెలుసును?
రాం: అదేంటిరా? జామకాయలు ఏమైనా చిరంజీవి నూటేభయ్యో చిత్రం title ఆ -- ఎవరికీ తెలియకపోవడానికి?
వెం: నువ్వు నోర్ముయ్...చందూ, చెప్పు -- నీకు ఎలాగ తెలిసింది జాఁవకాయల కథ?
చం: హ హ హ...మొన్న చాలా రోజుల తఱువాత శ్రీకాంత్ కి (చందూకి, వెంకట్ ని పరిచయం చేసిన స్నేహితుడు) phone చేసాను. వాడు చెప్పాడు.
రాం: ఆ కథేంటిరా?
వెం: No, చందూ! ఆ కథ చెప్పడానికి వీల్లేదు.
చం: నువ్వు ఇన్ని tragedy కథలు చెప్పిన తఱువాత నేను ఒక్క comedy కథైనా చెప్పకపోతే ఎలాగరా?
రాం: వెంకీ, నువ్వు ఈ పాలకోవా తిను. చందూ, నువ్వు కథ చెప్పరా.
చం: ఎవరికైనా శత్రువులు మనుషులో, జంతువులో ఉంటారు. మనవాడికి జాఁవచెట్టు శత్రువు.
రాం: Interesting...అదెలాగ?
చం: మనవాడికి జాఁవచెట్టు ఎప్పుడూ అచ్చిరాలేదు. వాళ్ళ వసారాలో జాఁవచెట్టు ఒకటి ఉంది. మనవాడు tender 20s లో ఉండగా ఒక రోజు ఆ చెట్టు కింద కూర్చుని చదువుతున్నట్టుగా pose ఇస్తూ పక్కింటి అమ్మాయికి సైట్ కొడుతున్నాడట.
వెం: అది అబద్ధం. అలాంటి పని మా ఇంటా వంటా లేదు. నిప్పుని కడిగే వంశం మాది.
రాం: అంటే fire-department ఆ?
చం: ఇంతలో ఒక రాయి వచ్చి వీడి జబ్బకు తగిలింది. ఏంటా అని చూస్తే ఒక ఏడెనిమిదేళ్ళ కుఱ్ఱాడు జాఁవకాయల కోసం రాళ్ళు విసురుతున్నాడు. వీడు ఒక్క కేక పెట్టాడు, "ఎవర్రా నువ్వు?" అని. అంతే కుఱ్ఱాడు వీడి దేహపుష్టి చూసి "Sorry uncle, మీరు ఉన్నారు అని చూసుకోలేదు", అన్నాడు. అంతే పక్కింటి అమ్మాయి ఫక్కున నగియెన్. వీడికి కోపమొచ్చి "ఒరేయ్, నన్ను అన్నయ్య అని పిలు", అన్నాడు. దానికా కుఱ్ఱాడు, "మా అన్నయ్య 5th class చదువుతున్నాడు, uncle" అన్నాడు. అంతే వీడికి మరీ కాలింది, "నన్ను uncle అని పిలిస్తే నీకు ఒక్క జాఁవపండు కూడా ఉండదు. పైగా మీ ఇంటికి వచ్చి మీ అమ్మా నాన్నతో నువ్వు అల్లరి చేస్తున్నావని చెప్తాను, ఫో", అని కసిరి గెంటేసాడు. ఆ కుఱ్ఱాడు మౌనంగా వెళ్ళిపోయాడు. మనవాడు కాస్త కుదుటపడి పడకకుర్చీ మీద పడుకుని ముఖం మీద పుస్తకం పెట్టుకుని తనలో తానే దుర్యోధనుడి ఏకపాత్రాభినయం వేసుకుంటుండగా మఱొక రాయి వచ్చి పడింది. దానితో కోపం నషాలానికి అంటి వీరావేశంతో వీధితలుపు తెరిచి చూస్తే అక్కడ ఒక పదిమంది కుఱ్ఱాళ్ళు ఉన్నారు. అందరూ "Uncle, ఒక్క జాఁవపండు ఇవ్వండి, uncle!" అనడం మొదలెట్టారు. మధ్యలో తల నెమ్మదిగా పైకెత్తుతూ, వెక్కిరింతతో కూడిన నవ్వుతో ముందటి కుఱ్ఱాడు కసిగా చూసాడు. వెంటనే కొంచెం పక్కకి తిరిగి, "అక్క, నువ్వైనా uncle కి చెప్పక్కా...", అన్నాడు. మనవాడి మొహం చూడాలి. RGV కీ ఆగ్ cinema, multiplex లో black ticket కొనుక్కుని మరీ చూసి బయటకు వచ్చినవాడిలాగా పగతో రగిలిపోయింది.
రాం: హ హ హ, నలుగురు బుడంకాయల చేతులో పరాభవానికి గురైన వెంకట్.
(వెంకట్ గోడకు తలాంచి మౌనంగా ఉన్నాడు. ఒక్క సారిగా వెనక్కి తిరిగి...)
వెం: జాతకాలు నప్పితే అమ్మాయి నచ్చదు, అమ్మాయి నచ్చితే జాతకాలు నప్పవు. అందుకే ఇదివరకు రెండూ కలిపి పంపేవాళ్ళు. ఒక వేళ అమ్మాయి photo నచ్చకపోయినా జాతకం నప్పలేదు అని diplomatic గా చెప్పవచ్చును కదా అని.
రాం: బాగా try చేసావు రా. ఒక్క నిముషం వోల్డేయ్! చందూ, నువ్వు చెప్పరా...
చం: అంతే కాదు, ఒక సారి అదే అమ్మాయికి exercise చేస్తున్నట్టు pose ఇద్దామని జాఁవ కొమ్మ పట్టుకుని ఊగబోతే అది కాస్తా విరిగి మనవాడి నడుం పచ్చడైంది.
వెం: ఐపోయిందా...నీ feeling అంతా చెప్పేసావా? ఈ చేదు జ్ఞాపకాలు Hutch కుక్కలాగా నేను ఎక్కడికి వెళ్ళినా నన్ను వెంటాడుతున్నాయి.
చం: హ హ...ఇంకో కథ ఉంది. ఇది sweet 16s లో. జాఁవకాయలు కోసి ఇచ్చి అదే అమ్మాయిని impress చేద్దామని, చెట్టేక్కబోతుంటే ఆ చెట్టు కొమ్మ ఎప్పటికంటే నున్నగా తగిలింది. ఏమిటా పచ్చపచ్చగా, మెత్తమెత్తగా ఉంది అని చూస్తే అది కొండచిలువ. ఒక్క పెట్టున దూకి పరుగో పరుగు. అప్పటిదాక hero pose లు ఇచ్చి ఒక్క సారిగా పలాయనమంత్రం పఠించిన కథ వీళ్ళ college అంతా తెలిసింది.
రాం: అమ్మ దొంగ, నీకు చాలా flash-back ఏ ఉందే.
చం: ఇప్పుడు over to వెంకట్.
వెం: నాకూ time వస్తుందిరా. అప్పుడు చెప్తాను.
రాం: ఇప్పుడే చెప్పు ... నీ matrimony కథలు.

వెం: ఈ మధ్యన ఆడపిల్ల తరఫు వాళ్ళు వేటికవి step-by-step చేయమంటున్నారు. దానివలన ఎవరికి లాభమో తెలియదు. మా పెదనాన్న సామాన్యంగా అన్ని వివరాలూ అడిగి, అన్నీ చూసుకుని అవుననో కాదనో చెప్తాడు.  ఒకాయన "జాతకాలు నప్పాయో లేదో చెప్పండి, అప్పుడు photo పంపిస్తాము", అన్నాడు. సరే జాతకాలు నప్పాయి అని చెప్పాము. అప్పుడు photo పంపించారు. అమ్మాయి మా అన్నయ్య కి నచ్చలేదు. అమ్మాయి తండ్రికి ఏ కారణం చెప్పి వద్దనాలో పెదనాన్నకి తెలియలేదు. వేఱే ఏమీ చెప్పడానికి లేదు, photo చూడకముందే అమ్మాయి గురించి అన్ని వివరాలు, జాతకాలు నప్పాయన్న విషయం తెలుసును. ఇంక చేసేదేమీ లేక phone చేసి "అమ్మాయ్ మా వాడికి నచ్చలేదండి.", అన్నాడు. దానికి అవతలాయనకు కోపం వచ్చి, "ఐతే photo వెనక్కి పంపేయండి", అన్నాడు.
రాం: మరి పంపారా?
వెం: E-mail లో పంపిన photoని వెనక్కి ఎలాగ పంపుతామురా? ఆ విషయం తెలియక, ఆయన కూతురు మాకు నచ్చలేదు అని చెప్పామనే ఆవేశంలో, అలాగ అన్నాడు.

కొనసాగుతుంది...

రాంబాబు కథలు - పెళ్ళి చేసి చూడు (2)

మొదటి భాగం ఇక్కడ చూడవచ్చును.

చం: ఒక్కోసారి ఇదంతా చూస్తుంటే వెనకతరం మగవాళ్ళు చేసిన పాపాలు శాపాలై మనకు తగులుతున్నాయి అనిపిస్తూ ఉంటుందిరా. ఆడవాళ్ళని కట్నం అని, లాంఛనం అని వేధించారు.
రాం: బాబు, ఏ కథకైన రెండు వైపులూ ఉంటాయి. తెలివైన ఆడవాళ్ళు మగవాళ్ళనీ ఏడిపించారు. మా ఊళ్ళో కొంతమంది మగవాళ్ళైతే వాళ్ళ జీవితమంతా "నేనంటే మా ఆవిడకి దడ" అనే అమాయకత్వంలో ఉంటూనే వాళ్ళ పెళ్ళాళ్ళకు ఊడిగం చేసారు. ఆ కథలు మఱొక రోజు చెప్పుకుందాము.
వెం: రాంబాబూ, నీకు మీ school లో ఏ వచనం ఎప్పుడు వాడాలో చెప్పారన్నావు?
చం: సరే లేరా -- గొడవాపి ఇంకేమైన కొత్త కథలు చెప్పు.
వెం: matrimony profiles లో రకరకాలు ఉంటాయి. వాటిని ఉదాహరణలతో విశ్లేషించి చెప్తాను విను.
(రాంబాబు, చందు ఊఁ కొడుతున్నారు).
వెం: ఒక profile మా అన్నయ్యకి, పెద్దమ్మకి, పెదనాన్నకి తెగ నచ్చింది. వెంటనే జాతకాలు అవీ చూపించుకుంటే బాగా కలిసాయి అన్నారు. సరే అని phone చేస్తే అమ్మాయి తల్లి ఎత్తింది. అన్నివిధాలుగా photo నచ్చింది కదా అని మా పెదనాన్న ఏదో ఒక లాగా సంబంధం కలిపేద్దామనుకున్నాడు.

(టోఁ, టోఁ, టోఁ...flash back పె: పెదనాన్న, వ్య: phone ఎత్తిన వ్యక్తి.)
పె: నమస్తే, నా పేరు సత్యనారాయణ.
వ్య: నమస్తే అండి. ఎవరు కావాలి?
పె: మీ ఇంట్లో దుర్గ అనే అమ్మాయికి సంబంధాలు చూస్తున్నారు అని విన్నాను. దాని గురించి మాట్లాడదామని.
వ్య: ఆ...అది
పె: మా అబ్బాయి B.Tech చదువుకుని పెద్ద software company లో పనిచేస్తున్నాడు. ప్రస్తుతం అమెరికాలో ఉన్నాడు.
వ్య: అది కాదం...
పె: జాతకాలు ముప్పయ్యారు కి ముప్పై మూడు pointలు కలిసాయి అని మా సిద్ధాంతి గారు చెప్పారు.
వ్య: అవుననుకోండీ...
పె: మాకు పది ఎకరాల మాగాణి ఉంది. నాకు మా ఆవిడకి ఈ ఊరు వదిలి వెళ్ళే ఉద్దేశం లేదు. కాబట్టి అమ్మాయి, అబ్బాయి చిలకగోరింకలలాగ foreign లో ఉండచ్చును. మేము అస్సలు వాళ్ళని ఇబ్బంది పెట్టము. మాకు ఆడపిల్లలు లేరు.
వ్య: బాగుంది...కానీ...
పె: మీరు ఊఁ అంటే అబ్బాయి photo, జాతకం మీకు 2-day courier లో పంపిస్తాము. దగ్గరలో ముహుర్తాలు లేవు...మొన్న మార్చి 29 న ఆఖరి ముహుర్తం. మళ్ళీ మూఢం మొదలైపోతోంది...
(అటుపక్కన నుండి ఏమి మాట రాకపోతే...)
పె: హలో, హలో...అమ్మా ఉన్నారా?
వ్య: మీ మనసులో భావాలన్నీ చెప్పేసారా అండి? ఇంకా చెప్పల్సింది ఏమైనా ఉందా?
పె: అంతేనమ్మా...మీరేమంటారు?
వ్య: మొన్న మార్చి 29 న తెల్లవార్ఝామున రెండు గంటల ఇరవై ఎనిమిది నిముషాలకు మా అమ్మాయి రమ్య పెళ్ళి ఐపోయింది అండి. పొఱబాటున profile తీయడం మరిచిపోయాము. ఇక్కడ current పోయింది. రాగానే తీసేస్తాము.
(టోఁటోఁటోఁ....flash front)

రాం: నీ గూడు చెదిరింది...నీ గుండె పగిలింది...ఓ చిట్టి పావురమా ఎవరు కొట్టారు...?
వెం: matrimony profiles లో అతి ప్రమాదకరమైనవి ఇవే.
చం: వీటిని ఎలాగ గుర్తించాలో చెప్తావా?
రాం: పెళ్ళైపోయిన profiles ఎలాగుంటాయి? వాటిని ఎలాగ గుర్తించాలి? వాళ్ళు ఎలాగ మాట్లాడతారు? ఎలాగ నడుచుకుంటారో తెలుసుకోవాలనుంది.
వెం: శ్రద్ధగా విను. పెళ్ళైపోయిన profile కి last login date కనీసం ఒక నెల ముందు ఉంటుంది. వాళ్ళ chat now button మూగబోయి ఉంటుంది. మనం message పంపించినా ప్రత్యుత్తరం రాదు. అలాంటి profile తగిలితే వెంటనే విడిచిపెట్టెయ్యి.

చం: ఆపండిరా బాబు. సరే ఇంకో రకం చెప్పు.
వెం: later
చం: ఏం? ఇప్పుడు వర్జ్యమా? రాహుకాలమా? దుర్ముహూర్తమా? యమగండమా?
వెం: కాదు, later.
చం: చెప్పెహే
వెం: నేను చెప్తున్నది ఒక రకం profiles గురించి. వాటికి పేరు later అని ఉంటుంది.
రాం: ఆ మధ్యన గెడ్డం చక్రవర్తి తీసిన cinema లాగా ఈ అమ్మాయికి కూడా పేరు పెట్టలేదా? పెళ్ళయ్యాక మొగుడు పెట్టాలా ఏంటి?
వెం: కాదు. ఈ రకం profiles ఉన్న అమ్మాయికి లేక వాళ్ళ తల్లిదండ్రులకు వాళ్ళు matrimony లో ఉన్నట్టు తెలియడం ఇష్టం ఉండదు. పేరు బట్టి ఎవరైన వెతికి వాళ్ళను పట్టుకుంటారు అని భయం.
చం: చాలా మంచిదే కదరా? ఈ కాలంలో అమ్మాయి photo కనబడితే చాలు దాన్ని పట్టుకుని ఎన్ని వెధవ పనులు చేస్తున్నారు జనాలు?
వెం: హ హ హ
చం: ఆ నవ్వు ఎందుకు?
వెం: ఎంత పొఱబాటు. ఒక profile చూసి ఇలాగే అనుకుని మా అన్నయ్య  shame to shame పొఱబాటు చేసాడు. పెదనాన్నకి చెప్తే ఆయన అమ్మాయి తండ్రికి phone చేసి అన్నయ్య వివరాలు ఇచ్చాడు. ఆ అమ్మాయి వివరాలు మా అన్నయ్యకు తెలిసిన తఱువాత facebook లో కొడితే ఆ అమ్మాయి photoలు తెగ పెట్టేసింది. birthday కి ముఖమంతా cake పూసుకున్న photo దగ్గరనుండి బిర్లామందిర్ ఎదురుగుండా భిక్షగాడికి బిళ్ళ వేస్తున్నప్పటి photo వరకు అన్నీ photoలు ఉన్నాయి. తన facebook profile ఏమో సార్వజనిక చిత్రశాల లా పెట్టుకుని, matrimony profile లో తన పేరు కూడా పెట్టకుండా ఉంది చూసావా? అది ఆ అమ్మాయికున్న తెలివితేటలు.
రాం: అమ్మాయి కొంచెం social అనుకుంటాను.
వెం: social కాదు, వేషాలు.
రాం: ఈ కథలు వింటుంటే నాకు ఒళ్ళు గగురుపొడుస్తోంది. నువ్వు ఇంకా చెప్పు.
వెం: ఒక్కోసారి ఈ later profiles వలన land mines పేలతాయి. ఉదాహరణకు ఒక సారి మా అన్నాయ్య ఒక profile చూసి interest ఉంది అని message పంపించాడు. మర్నాడు response చూస్తే అది పిసినారి మాష్టారు మొదటి కూతురు. అబ్బో...మా ఊళ్ళో చాలా కథలు నడిపిందిలే. Big boss cinema చూసిన తఱువాత మా అన్నయ్య మళ్ళీ అంత shock కి గురైంది ఈ విషయం తెలిసాకనే.

చం: చాలా కథే ఉందన్నమాట.
వెం: నీకు మఱొక విచిత్రమైన విషయం చెప్తాను విను. ప్రతీ వ్యక్తికి తను తీయించుకున్న photosలో ఒకటో రెండో నచ్చుతాయి. అమ్మాయిలకు ఇంకొన్ని నచ్చుతాయి. అంతవరకు OK. కాకపోతే అవన్నీ సుమారుగా ఒకే వ్యక్తిని చూపించాలా? కానీ కొన్ని profiles లో photos ఒక దానికి మఱొక దానికి పొంతన ఉండదు. వాటిలో ఏది ఇప్పటిదో, ఏది చిన్నప్పటిదో, ఏది నిజమో, ఏది అబద్ధమో తెలియదు.
చం: అదెలాగ రా?
రాం: దశావతారం లాగా దశావతారిణా?
వెం: దీని వెనుక రహస్యం adobe వారి photoshop. ఏ ముహుర్తంలో కనిపెట్టారో కానీ మన దేశంలో అమ్మాయిలకు రూపురేఖలు మార్చేస్తోన్న మంత్రం ఇదే.
రాం: మరి ఐతే అసలు ఏదో నకిలీ ఏదో ఎలాగ తెలుసుకుంటాం?
వెం: చాలా సులువు. ముల్లుని ముల్లుతోనే తీయాలి. పిల్లని పిల్లతోనే తెలుసుకోవాలి.
రాం: చిల్లును చిల్లుతోనే పూడ్చక్కరలేదా?
చం: నువ్వు ఆగరా...
వెం: కిటుకు ఏమిటంటే మన స్నేహితులలోనో, చుట్టాల్లోనో ఆడపిల్లలు ఉంటారు కదా. వాళ్ళ పెళ్ళిళ్ళ కోసం వాళ్ళు కూడా photo లు తీయించుకుని వాటికి మరమ్మత్తులు, కసరత్తులు చేస్తారు కదా. అందుచేత వాళ్ళకు ఏది నకిలీనో, ఏది సరైనదో, photo లో ఏ భాగంలో ఎంత work జరిగిందో తెలుస్తుంది. Photoshop చేయబడిన చిత్రాలలోనుండి సునిశితమైన పరిశీలనతో మొటిమలు, ఎత్తు పళ్ళు, గెద్ద ముక్కు, వంకర మూతి నుండి తెల్ల జుట్టుపోగు సైతం గుర్తించగలిగే శక్తిని ఆ భగవతుడి ఈ సృష్టిలో అమ్మాయిలకే ఇచ్చాడు. అందుకే మా అన్నయ్యకు photo నచ్చగానే నేను తనిఖీ చేయించడానికి మా బంధువుల అమ్మాయికి forward చేస్తూ ఉండేవాడిని. మీరు నమ్మరు కానీ: ఎవరో మాట వరసకి "వెయ్యి అబద్ధాలు ఆడైనా ఒక పెళ్ళి చేయచ్చు" అన్నది మన తరంలో కొంతమంది అమ్మాయిలు యథాతథంగా అన్వయించుకుని ఒక్క photo లోనే వెయ్యి అబద్ధాలను జొప్పించి మరీ పంపిస్తున్నారు.
రాం: ఇది కాదా నేరం? దీనికి లేదా శిక్ష? ఇదే ఇదే రగులుతున్న అగ్నిపర్వతం.
వెం: కొన్ని photos అసలు ఈ అమ్మాయి పెళ్ళి చేసుకుందాం అనే ఉద్దేశంతోటే పెట్టిందా అన్నట్టుంటాయి. జబ్బలు తీసేసిన జాకట్ల నుండి ఇంక అలాగ చూసుకుంటూ పోతే...అన్నట్టు నీకు ఒక profile చూపిస్తాను ఆగు. (Computer లో కాసేపు వెతికి...) ఆ చూడు. అసలు ఈ అమ్మాయి సగం చీరని దాని పని అది చెయ్యకుండా ఆపేసేటట్టైతే ఇంక అది కట్టుకొవడం దేనికో.
రాం: ఎవరు నేర్పేరమ్మ ఈ కొమ్మకు, జోహారులే వీరి అమ్మకు...
చం: సరేలేరా..అది ఆ అమ్మాయికి నచ్చిన style. ఏదో సరదాగా పెట్టింది.
వెం: పిచ్చివాడా...అందుకే profile మొత్తం చూడకుండా secular కూతలు కుయ్యకూడదు. ఇక్కడ చూడు. Profile created by: Parents. అంటే వీళ్ళ నాన్న తనకున్న photoలలోకల్లా ఇదే బాగుంది అని వెతికి మరీ పెట్టాడన్నమాట. ఆహాహా, ఏం తండ్రి రా.

కొనసాగుతుంది...

రాంబాబు కథలు - పెళ్ళి చేసి చూడు (1)

ఒక ఆదివారం మధ్యాహ్నం రాంబాబు, వెంకట్, చందు ముగ్గురూ భోజనం చేసి కూర్చున్నారు.

రాం: ఏరా వెంకట్, మీ danger బాబాయ్ నీకు పెళ్ళి సంబంధాలు చూస్తున్నాడట? ఎవరో పిసినారి మాష్టారు అట? వాళ్ళ అమ్మాయిని చూసావా?
వెం: ప్రశాంతంగా ఉన్న మధ్యాహ్నాన్ని ఎందుకు చెడగొడతావురా?
రాం: పెళ్ళంటే భయమా, బాబాయంటే కంగారా, పిసినారి మాష్టారు అంటే చిఱాకా, వాళ్ళ అమ్మాయి ఇష్టం లేకా?
వెం: (నుదుటి మీద చెయ్యి పెట్టుకుని) దేవుడా...
చం: రాంబాబు మొదలెట్టేసాడురా. ఇప్పుడు నువ్వు ఇంక ఆపలేవు.
వెం: అవన్నీ కలిపేరా బాబు. మన దేశంలో పెళ్ళీడు వచ్చిన అబ్బాయిని ఎంత లోకువగా చూస్తారో తెలుసునుగా? మా అన్నయ్యకి పెళ్ళి చేసేసరికే మా నాన్నకు సరదా తీరింది.
చం: అంత కష్టమేముందిరా? ఏదో ఆడపిల్ల గుండెలపై కుంపటి అన్నట్టు మాట్లాడుతున్నావు?
వెం: ఈ కాలంలో పట్నాలలో ఆడపిల్లల గురించి మొగుళ్ళకు తప్ప తండ్రులకు కంగారు ఉండట్లేదు.
రాం: నా మొహం లా ఉంది. చిన్నప్పుడు మీ schoolలో ఏ వచనం ఎప్పుడు వాడి ఏడవాలో చెప్పలేదా?
చం: అబ్బా, రాంబాబు -- నువ్వు నోర్మూయరా. భావం అర్థమైంది కదా?
వెం: మీకు నా భావం కాదు అర్థమవ్వాల్సింది. అనుభవం.
రాం: నీ అనుభవం ఏముంది? టమాటా పప్పు, అన్నం, ఉప్మ, పిండి రుబ్బిస్తే అట్లు, జావా, సీ++. అంతే కదా?
చం: రాంబాబు -- నువ్వు ఆగు. ఒరేయ్ వెంకట్, చెప్పరా -- ఎవరినైనా ప్రేమించావా?
వెం: ప్రేమా? నా మొహమా. పెళ్ళి సంబంధాలు చూడటమంటే భయం. మా పెదనాన్నకు ముగ్గురు కొడుకులు. వాళ్ళందరికీ పెళ్ళి సంబంధాలు చూస్తున్నప్పుడు జరిగిన పరాభవాలను చూస్తుంటే నాకు కడుపు రగిలిపోయేది. అసలు మగవాళ్ళంటే ఆటబొమ్మలా? అనిపించేది.
చం: నీ build-up ఆపి విషయమేమిటో చెప్పరా.
వెం: చెప్తాను. నా గుండెల్లో కఱుడు కట్టుకుపోయిన భయానికి కారణమేమిటో మీకు చెప్తాను. అసలు గొడవంతా matrimony siteలతో మొదలవుతుంది. అక్కడ వాడు చాలా ఇబ్బంది కలిగించే ప్రశ్నలు అడుగుతాడు.
రాం: జీతం గురించా?
వెం: కాదు. body type అంటాడు. ఏం చెప్తాము. మనసు athletic అని పెట్టు అని చెప్తుంది. కానీ నేను ఎప్పుడూ exercise చేసిన పాపాన పోలేదు.
రాం: అదేంటిరా -- ఆ మధ్యన company లో ఏదో program కి పేరు ఇచ్చావు కదా...selections కి వెళ్తే నువ్వు చేసిన dance చూసి drill master అని బిరుదు కూడా ఇచ్చినట్టు గుర్తు.
వెం: out-dated jokeలు వెయ్యకు.
చం: పోనీ లేరా -- మొన్న ఏదో free యోగా classలు ఉన్నాయి అంటే వెళ్ళినట్టున్నావు?
రాం: హ హ హ హ -- అబ్బ, అది మట్టుకు గుర్తుచెయ్యకురా బాబు. నవ్వలేను.
చం: ఏమైంది?
రాం: మనవాడి చేతి పిల్లి ఆసనం, కుక్క ఆసనం అన్నీ వేయించారు. అవి చెయ్యలేక వీడు మరియా షెరపోవా లాగా వగర్చడం మొదలెట్టాడు. అందరూ ఒకటే నవ్వడం.
చం: ఐతే ఏమైందిరా -- నాలుగు రోజులు చేస్తే అదే అలవాటౌతుందిగా
రాం: అయ్యేది -- కానీ ఆఖర్న శవాసనం వేసి relax అవ్వమంటే మనోడు గుఱక పెట్టడం మొదలెట్టేసాడు. అప్పటికప్పుడు instructorమనోణ్ణి లేపి, కాసిని మంచినీళ్ళు తాగించి ఇంటికెళ్ళి మర్నాడు రమ్మన్నాడు. అప్పటినుండి మనవాడు వెళ్ళట్లేదు.
వెం: ఇప్పుడు ఆ చరిత్ర అవసరమా?
చం: పోనీ అసలు విషయానికి రా -- అది ఒక్కటి ఏమీ select చెయ్యకుండా వదిలెయ్.
వెం: అలాగే, బరువు-ఎత్తు -- ఇవన్నీ వదిలెయ్యనా?
చం: అబ్బా -- ఇవన్నీ పెద్ద విషయాలు కావురా. ఐనా body type ని బట్టి అమ్మాయిలు చేసుకోరు. అమ్మాయిలు మంచి మనిషిని కోఱుకుంటారు.
రాం: అబ్బా, మఱి అందుకేనా దివ్య అలాగ చేసింది.
చం: ఒరేయ్, మధ్యలో నీ flash-back ఎందుకురా?
వెం: అమ్మాయిలు తెలివైనవాళ్ళు, అబ్బాయిలు యోగ్యులు -- ఇలాంటి సామాన్యమైన నానుళ్ళు ఎప్పుడో పోయాయి. సంబంధాలు కలవాలంటే అదొక పెద్ద తలనొప్పి. పిల్లలకు పెళ్ళిళ్ళు చేసేటప్పుడు మా పెదనాన్నకు ఎదురైన అనుభవాలు చెప్తాను విను. అన్నిటికంటే ముందు కొంచెం comedy తో మొదలెడతాను.
చం: (రాంబాబు అటుగా వెళ్ళడం చూసి) ఏరా రాంబాబు ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు?
రాం: మొన్న ఊరెళ్ళినప్పుడు తెచ్చుకున్న జంతికలు తెచ్చుకుంటాను. వీడు ఎలాగా కథ చెప్తానాంటున్నాడు కదా -- దానికి ఊఁ కొడుతూ నోట్లో పడేసుకోవచ్చును.
చం: నీకు బుద్ధి లేదురా. స్నేహితుడు కష్టాలు చెప్తుంటే ఓపిగ్గా వినడం మానేసి అదేదో cinema చూస్తున్నట్టు జంతికలు, సమోసాలు, pop-corn తింటారా? (వెంకట్ కేసి తిరిగి) వీడింక మారడు. (మళ్ళీ వెనక్కి తిరిగి) సరే ఆ అఘోరించేదేదో ఓ రెండు పాలకోవా ముక్కలు కూడా వేసుకుని తీసుకురా. (వెంకట్ కేసి తిరిగి) నువ్వు చెప్పరా.
వెం: మా పెదనాన్న వివాహవేదిక పుస్తకంలో చూసి ఒక ఇంటికి phone చేసారు. అటుపక్కన ఒక ఆడగొంతు వినిపించింది. "అమ్మా మీ ఇంట్లో ప్రవీణ అనే అమ్మాయికి సంబంధాలు చూస్తున్నారని వివాహవేదిక పుస్తకంలో చూసాను." అంటే "అవునండి", అంది. "ఆ విషయమై మాట్లాడదామని చేసాను. మీరు ఆమెకు ఏమౌతారు?", అన్నాడు. అటుపక్కనుండి "హె హె హె....అది అది...నేనేనండి", అంది.

మా పెదనాన్న, "మీ ఇంట్లో పెద్దవాళ్ళెవరికైనా ఇవ్వమ్మా", అంటే "మా వాళ్ళందరూ చిరుత cinema చూడటానికి వెళ్ళారండి. మా బామ్మ ఒక్కత్తే ఉంది. ఆవిడకు సరిగ్గా వినబడదు", అంది. ఇంతలో backgroundలో "ఈ దెబ్బతో దాని కాపురం సర్వనాశనమై పోతుంది. హ హ హ. <టీఁవ్ టీఁవ్ టీఁవ్...> అమ్మా, ఎందుకమ్మ నాకు ఇన్ని కష్టాలు ఇచ్చావు. నేనేం తప్పు చేసాను." అని వినబడింది. పెదనాన్న, "అమ్మా, కాస్త TV sound తగ్గించమ్మా", అన్నాడు. ఇంతలోనే "ఒసేఁవ్ ప్రవీ, నాకు సరిగ్గా వినబడట్లేదు. వచ్చి ఏం జరిగిందో చెప్పకుండా ఆ phone ఏఁవిటే.", అని ఒక ముసలి గొంతు వినబడింది. మా పెదనాన్న కాస్త గొంతు ఎత్తి, "అమ్మాయ్, మా phone number ఇస్తాను. మీ అమ్మా, నాన్న రాగానే phone చేయించు.", అన్నాడు. దానికామె "ఏఁవండి, మా land-line పాడైపోయింది, వాళ్ళు రాగానే పదింటికి ఈ cell phone లోంచే చేయిస్తాను." అంది. Phone పెట్టేలోపలే "అన్నట్టు, నా phone లో balance లేదు. నేను missed call ఇవ్వనా అండి", అంది.

రాం: (కఱక్, కఱక్ మంటూ జంతికలు నవులుతూ) హ హ హ -- మరి missed call వచ్చిందా?
వెం: వచ్చింది. రెండు మూడు సార్లు వచ్చింది. భోజనాల హడావుడిలో ఉండి చూసుకోకపోతే నాలుగో సారి, "dis is pravina. y not callin" అని ఒక message కూడా వచ్చింది.
రాం: ఇంత comedy గా ఉంటుందని తెలిస్తే కాసిని మంచినీళ్ళు కూడా తెచ్చుకునేవాడిని. పొలమారుతోంది. ఒక్క నిముషం ఆగు, మంచినీళ్ళు తెచ్చుకొస్తాను.

చం: సరే continue...
వెం: ఈ పెళ్ళి సంబంధాలు విషయానికి వస్తే నాకు పెళ్ళి కూతుళ్ళ కంటే వాళ్ళ తల్లిదండ్రులంటేనే చిఱాకు రా.
చం: ఏఁవి?
వెం: ఉదాహరణతో కొడతాను. మా పెదనాన్న ఒక సంబంధం ఉంటే phone చేసాడు. రెండు సార్లు ring అయ్యాక cut ఐంది. పోన్లే అని మళ్ళీ చేస్తే మళ్ళీ అదే ఐంది. ముచ్చటగా మూడో సారి చేద్దామని ప్రయత్నిస్తే మళ్ళీ అదే తంతు. చిఱాకు వచ్చి ఊరుకున్నాడు. ఇంతలో అదే number నుండి call వచ్చింది. ఇలాగ ఎత్తబోయాడో లేదో, ఇంతలోనే missed call అని call ఆగిపోయింది. పోనీలే మనమెవరో తెలియక missed call ఇచ్చారు కదా అనుకుని phone చేసాడు. అంతే అవతల వ్యక్తి అందుకున్నాడు, "ఎవరయ్యా నువ్వు? ఇందాకటినుండి missed calls ఇస్తున్నావు?", అన్నాడు. పెదనాన్న, "అదేంటండి, మీరే కదా missed call ఇచ్చింది", అన్నాడు. దానికి అతను, "నేనా? వెటకారంగా ఉందా?" అని తగులుకున్నాడు. ఇలాగ మాట్లాడుతున్న జనాలతో పెళ్ళి సంబంధాల గురించి ఏం మాట్లాడతామని మా పెదనాన్నా phone పెట్టేసాడు. Basic గా అవతలాయన తిరుగుతున్న చోట signal సరిగ్గా ఉండి ఉండదు. ఆ విషయం ఆయన తెలుసుకోకుండా అదేదో మా పెదనాన్నా తప్పన్నట్టు తిట్టిపోయడం మొదలెట్టాడు. పెళ్ళీడుకొచ్చిన కూతురున్నవాడికి కూడా కొంచెం ఓర్పు, సహనం లేకపోతే ఇంక వాడి కూతురికెంత ఉంటుంది చెప్పు.
రాం: "గాంధి పుట్టిన దేశమా ఇది? నెహ్రు కోరిన సంఘమా ఇది? phone ఎత్తి వాదులాడే దురుసువీరుల రాజ్యమా?". సహనం కరువైపోయిందిరా.
చం: ఒరేయ్ రాంబాబు, ఇది కలియుగమని ఎందుకన్నారో తెలుసునా?
రాం: ఎవరైన phone చేస్తే నమస్తే చెప్పనంత పొగరుబోతులున్నారనా?
చం: అది ఒక కారణం. రెండోది....మనుషుల సహనాన్ని కరి మ్రింగిన వెలగపండు గుజ్జు కరణిని మ్రింగే నువ్వు సహనం గురించి మాట్లాడతమే రా.
వెం: ఒక్కోసారి అమ్మాయి తండ్రి కాదు, తల్లి కొంచెం విచితంగా మాట్లాడుతుంది. ఒక సారి మా పెదనాన్న ఇంటికే phone వచ్చింది. మా పెదనాన్న ఇంట్లో లేకపోతే పెద్దమ్మ ఎత్తింది. ఆడగొంతులో "మీరు ఫలానా వాళ్ల అమ్మ గారా? మీ అబ్బాయికి సంబంధాలు చూస్తున్నారా?" మొ. ప్రశ్నలు అడిగితే అన్నిటికీ మా పెద్దమ్మ సమాధానాలు చెప్పింది. ఇంతలో ఆవిడ, "మీ అబ్బాయి US లో పని చేస్తున్నాడని చెప్పారు. మరి జీతం నెలకు డబ్భై వేలు అని చెప్పారేమిటి?" అంది. మా పెద్దమ్మకు ఈ జీతాలు, భర్త్యాలు గురించి తెలియదు. ఏదో మొగుడి చాటు భార్య. "ఏమోనండి అది నాకు తెలియదు. మా అబ్బాయి పని చేస్తున్నది మన దేశంలోనే. ఏదో పని ఉంది అని ఒక ఏడాది అక్కడ ఉండమన్నారు. జీతం అక్కడే వస్తుందని చెప్పాడు.", అంది. అవతలావిడ ఊరుకుంటేగా "ఏం లేదండి, మనకు డబ్భై వేలంటే, అమెరికా లో ఏ ఒకటిన్నర వేలో ఎంత. అది పెద్ద విలువ కాదు", అందుకే అడుగుతున్నాను అంది. రెండు మూడు సార్లు ఓపిగ్గా సమాధానం చెప్పిన మా పెద్దమ్మకు చివరకు  బాధేసి "ఏఁవండి...మీ సంబంధం మాకు వద్దు అండి.", అంది. దానికి అవతలావిడ నివ్వెరపోయి, "అదేమండి?" అంటే, "పదే పదే డబ్బు గురించే అడుగ్తున్నారే తప్ప, మీ వాడు ఏం చదువుకున్నాడు, ఏ ఉద్యోగం చేస్తున్నాడు, అలవాట్లేమిటి -- ఏమీ అడగరే? అందుకే నచ్చలేదు" అని చెప్పి పెట్టేసింది.

చం: ఒరేయ్, ఈ మధ్యన love, love అని చావగొట్టి ఆడపిల్లలు ఎవరెవరినో పెళ్ళి చేసుకుంటున్నారు. మనకు పిల్లలు కరువైపోతుంటే మనం కాస్త సర్దుకోవాలి. అబ్బాయి అందం చూడటం, అమ్మాయి అబ్బాయి ఆర్థికస్థాయిని చూడటం అనాదిగా వస్తున్న ఆనవాయితీ కదరా...
వెం: ఏ కాలంలో ఉన్నావు రా? అమ్మాయి కనీసం B Tech చేసి ఉండాలి, ఉద్యోగస్థయై ఉండాలి అని NRI బిడ్డలు చావగొడుతుంటే?
రాం: అవును నీ దగ్గర NRI కథలేఁవీ లేవా? వాళ్ళ బ్రతుకు ఇంకా దుర్భరమని విన్నాను.
వెం: అవును. మా పెదనాన్న ఒక సంబంధం గురించి phone చేసి, మా అబ్బాయి US లో పని చేస్తున్నాడు అండి అని చెప్పాడు. "మఱి ఎందుకు phone చేసారు?" అని సమాధానం. "ఒక ఏడాది పని మీద వెళ్ళాడు. వచ్చేస్తున్నాడు", అని చెప్తే "అయినా వద్దు", అని phone దఢేల్ మని పెట్టేసారు. అక్కడికి ఏదో NRI అంటే పురుగూఇనట్టు, బెంగుళూరులో ఉంటే అదే వెధవ మెరుగైనట్టు.
రాం: హమ్మయ్య, నాకే ఇబ్బందీ లేదు. ఇక్కడే ఉన్నాను.
చం: అది మాకు ఇబ్బంది. నీకు on-site వచ్చేలాగా ఉంది కదా...చూద్దాము ఆ సంగతి ఏమిటో...
వెం: ఒక్కోసారి matrimony profile చూస్తే జీవితం మీద విరక్తి వచ్చి, "పెళ్ళంటే ఇంతేనా అనిపించేది". ఆగు -- నా e-mail లో ఉండాలి ఒక set requirements. ఆ...దొరికింది. ఆ description చెప్తాను విను: * నన్ను గౌరవించాలి * పద్ధతిగా ఉండాలి * నిజాయితీ ఉండాలి * నన్ను ఆదరించాలి (?) * నన్ను ప్రేమించాలి * బాధ్యత ఉండాలి * కనీసం పరదేసంలో settle అయి ఉండాలి.
చం: కనీసం పరదేశంలో settle అవ్వడం ఏమిటిరా? ఆ తఱువాతి స్థాయిలు చంద్రమండలం, అంగారకగ్రహం -- అవా?
వెం: ఏం చెప్తాం రా బాబు. ఇంకా విను - valid work permit ఉండాలి.
చం: అది లేకుండా ఎలాగ settle అవుతాడురా? ఇంకా నయం passport ఉండాలి అంది కాదు.
వెం: * తెల్లగా, అందంగా ఉండాలి. * సంబంధం OK అయిన తఱువాత ఒక ఏడాది పాటు నాతో మాట్లాడిన తఱువాత పెళ్ళి చేసుకోవాలి.
చం: వామ్మోవ్, ఈలోపల ఇంకో అమ్మాయిని చేసుకుంటే కొన్ని requirements తగ్గుతాయి, ఒక పిల్లాడు కూడా పుడతాడు.
రాం: * షరతులు వర్తిస్తాయి.
చం: నువ్వు నోర్ముయ్యి.
వెం: * మనిషి సరదాగా ఉండాలి * ప్రయాణాలు అంటే ఇష్టం కలిగి ఉండాలి * ముక్కుసూటిగా ఉండాలి * friendly గా ఉండాలి. అసలు friendly అంటే అర్థం ఏమిటిరా? మళ్ళీ పక్కనే * సంప్రదాయంగా ఉండాలి. మా ఇళ్ళల్లో సంప్రదాయం అంటే పెళ్ళాన్ని "ఏఁవేఁవ్" అని పిలవడమే. అలా పిలిస్తే friendly కాదు అంటుందేమో? అదిగో మళ్ళీ పక్కనే * trendy గా ఉండాలంటోంది. అంటే jeans వేసుకుని పీట మీద కూర్చుని భోజనం చెయ్యడమా?
రాం: దాని friendly కూడా చేర్చుకుంటే jeans వేసుకుని మట్టి బొచ్చెలో tomato soupలో రెండు straw లు వేసుకుని మొగుడూ పెళ్ళాలు తాగాలేమో?
చం: ఒరేయ్, నీ కవిహృదయానికి కట్టిపారేయ్.
వెం: ఒక్క ముక్కలో చివరలో చెప్పిందిరా, "the perfect man" కావాలట.
రాం: ఓహో, ఐతే ఇందాకటి statement లో jeans తీసేసి Raymond పెట్టు.
వెం: క్రింద షరతులు వర్తిస్తాయి అన్నట్టు రెండు చిన్న points వ్రాసింది. అబ్బాయి కేవాలం మా కులంలో వాళ్ళ శాఖలోనే అయి ఉండాలట. అలాగే వయోభేదం మూడు సంవత్సరాలకు మించి ఉండకూడదట.
చం: చాలా దారుణంగా ఉంది. అమ్మాయికి ఇన్ని requirements, స్థిరమైన అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి అంటే already అమెరికాలో settle అయ్యి ఉండాలే.
వెం: హుఁ...అమ్మాయి B Tech మూడేళ్ళ క్రితం పూర్తైంది. ఇక్కడే పని చేస్తోంది.
చం: అబ్బో...

కొనసాగుతుంది...

అందమైన అమ్మాయి (పద్యాలు)

రాత్రి రెండు దాటాక నేను మాట్లాడేదానికే అర్థం ఉండదు (అప్పుడప్పుడు పగలు కూడా). అలాంటిది జాలపౌరులు అందరూ చూడగలిగే బ్లాగు వ్రాస్తున్నాను. ఏమైనా అర్థరహితంగా (అదే, పిచ్చి పిచ్చిగా) అనిపిస్తే క్షమించాలి.

అసలు విషయానికి వస్తే: మొన్న ఒక పూటకూళ్ళయింటికి (restaurant) వెళ్ళాను. అక్కడ తిండిని అందించే ఒక అమ్మాయి వర్ణించలేనంత అందంగా క/అనిపించింది. సరే, ఈ మధ్య మనం కాస్త సృజనాత్మకంగా వ్రాసినది ఏమీ లేదు కదా! "బొత్తిగా తిని తొంగుంటే, మడిసికీ గొడ్డుకీ తేడా యేటుంటదీ?" అనుకుని, డిక్కీలో తొంగున్న నా కవిహృదయాన్ని కాస్త బయటకు తీసి, దుమ్ము దులిపి, బ్రౌహ్ణ్య నిఘంటువుని ఊతగా ఇచ్చి పద్యాలు వ్రాయమన్నాను.  ఇవిగో, ఈ క్రిందివి రాలాయి. చదువర్లకు నా తవికలు నచ్చినా నచ్చకపోయినా, నా ప్రయోగాలకు వారి మనసులు నొచ్చుకోకుండా ఉంటే అదే పదివేలు.

గమనికలు:-

పై వాక్యంలో నచ్చు, నొచ్చు -- ఇది అనుకుని వేసిన ప్రాస కాదు. ఎంత డిక్కీలో ఉన్నా నా కవిహృదయానికి ఇంత డొక్కు భావనలు లేవు అని నా నమ్మకం. డిక్కీ, డొక్కు...హ్మ్...రాత్రి రెండు దాటింది! కంగారు పడకండి, ఈ పద్యాలు రోజూ పడుకునే ముందు ఒక్కొక్కటి చప్పున వ్రాసుకుంటూ వచ్చాను. రెండు దాటాక వ్రాసిన పద్యం సివరాకరి కంద పద్యం ఒకటే.

ఔత్సాహిక కవిని కాబట్టి నా పద్యాలలో ఉత్సాహం కనిపించినట్టు భావం కనిపించకపోవచ్చును. పెద్దలు పద్యాలను సవరించడానికి, ఔత్సాహికపాఠకులకు నా బాధేంటో చెప్పడానికి పద్యాల క్రింద (నేను అనుకున్న) భావాన్ని వ్రాస్తున్నాను.

శా:-
దేవీ యెవ్వరివీవు? యీ పురమునన్ దేవాంగనల్ జొచ్చిరే?
ఏ వైజ్ఞానికుడైన శిల్పములలోనెక్కించెనా ప్రాణముల్?
భావావేశము గల్గి బ్రహ్మ రుచితో భావించి నిర్మించెనా?
నీ విభ్రాజితమూర్తి కీర్తి నుడువన్ నేనెంత వాడన్, కొమా!

భా:- ఓ దేవి, నువ్వు ఎవరివి? ఈ మధ్యన మా ఊళ్ళోకి దేవతలు ప్రవేశించారా? ఎవరైనా శాస్త్రజ్ఞుడు శిల్పాలకు ప్రాణం పోయడం నేర్చుకున్నాడా? భావావేశం కలిగి బ్రహ్మ ప్రత్యేకమైన శ్రద్ధతో నిన్ను మలిచాడా? నీ వెలుగులీనే రూపాన్ని కీర్తించడానికి నేను సరిపోను.

చం:-
సుమములఁ బోలు నీ యధరశోభకు లొంగని వారునుందురే?
తమిగొను వారికిన్ మిగులు దాహము తీరగ దారి యున్నదే?
ప్రమదము కల్గి భంగపడు ప్రాణులలో మగవారి తోటివై
భ్రమపడి యెన్ని తుమ్మెదలు భ్రామరమొందగ వాలె నీ యెడన్

భా:- పువ్వులలా మెరిసే నీ పెదవుల శొభకు లొంగనివాళ్ళుంటారా? నీ మోహంలో పడినవారికి కలిగే పిపాస తీరే మార్గం ఉన్నదా? నీ మాయలో పడి (అనుకున్నది దక్కక) చిన్నబోయిన ప్రాణులలో మగవాళ్ళతో పాటు (నీ పెదవులను పూవులనుకుని మోసపోయిన) తేనెటీగలెన్నున్నాయి?

మ:-
ఎవరా ఈశ్వరుడంచు ప్రేలు మొరకుల్ హెచ్చైన నీ పొంకమున్
అవలోకించిన తత్క్షణంబు మదిలోనజ్ఞానమున్ వీడరే?
స్తవముంజేయరె హేతువాదిగణముల్ సర్వేశుఁ గుర్తించి, సం
భవమే కూర్చగ నిన్ను ఈ ప్రకృతికిన్ పైవాడు లేకుండగన్?

భా:- "ఈశ్వరుడు ఎవరు?" అని పొగరుగా అడిగే మూర్ఖులు ఇంత గొప్ప అందాన్ని చూసి వెంటనే తమకున్న అజ్ఞానాన్ని వదిలేసి, దేవుడున్నాడు అని గుర్తించి ఆయనను స్తుతించడం మొదలెడతారు. పైవాడు లేకపోతే, ఇంత అందమైన నిన్ను తయారుచేయడం (ఆలోచనలు లేని) ఈ ప్రకృతికి వీలౌతుందా?

గ:- చిన్నప్పుడు పాఠ్యపుస్తకాలలో గుఱ్ఱం జాషువా వ్రాసిన "గిజిగాడు" పద్యాలు చదివిన స్ఫూర్తి ఇంకా ఉందేమో! అందులో ఒక పద్యంలోని "నాస్తికులు నిన్ను చూసి మనసు మార్చుకుంటారు" అనే భావనని పైన జాతీయం చేసాను.

నిజానికి ఆమెను చూసిన వెంటనే, నా పక్కనే ఉన్న నా నాస్తిక మిత్రుడి వైపు తిరిగి, "ఎవఱ్ఱా దేవుడు లేదన్నది? ఆ అమ్మాయిని చూడు. ఇంత అందగత్తె కేవలం by chance తయారైందా? ఎవరో చెక్కినట్టు లేదు?" అన్నాను :)

ఉ:-
మోహిని చెన్నుకున్ మురిసి మూర్ఛిలినారని దానవాళికిన్
సాహసమున్న రీతి తగు సంయమమేదని యన్నవాడనే!
వ్యాహతునైతి నీ యెదుట, వైఖరి మార్చిన నాదు గుండెపై
ద్రోహము జేసెనంచు మతి దోషము లెంచక నూరకుండె, హా!

భా:- మోహిని అందానికి మురిసిపోయి, మూర్ఛపోయిన రాక్షసులకు సాహసం ఉన్నంతగా సంయమం (మనసును అదుపులో ఉంచుకోవడం) లేదు అన్నవాణ్ణి, నీ అందం ముందు ఓడిపోయి నిలిచాను. నా బుద్ధి మనసు తనకు ద్రోహం చేసిందని చిఱాకు పడకుండా ఉండిపోయింది (మనసు, బుద్ధి ఆమె అందానికి దాసోహం అన్నాయి).

త:-
ఒడలు స్పందన లేకనున్నది ఉన్నపాటుగ మైకమా?
ఘడియ మారక ఆగిపోయెను కాలమాగెన? నా భ్రమా?
ఉడుకు నెత్తురు మంచు ముద్దయెనూడి మేఘము రాలెనా?
నొడవనీయక అడ్డుతున్నది నువ్వు వేసిన మంత్రమా?

భా:- ఒళ్ళు తెలియట్లేదు, ఉన్నట్టుండి నాకు మైకం కలిగిందా? గడియలు మారుతున్నట్టు అనిపించట్లేదు - కాలమాగిపోయిందా? లేక ఉత్త భ్రమా? ఎప్పుడూ దూకుడు గా ఉండే నా నెత్తురు చల్లబడిపోయింది. ఆకశంలోంచి మబ్బేమైనా ఊడు నా మీద పడిందా? నేను మాట్లాడ లేకపోతున్నాను -- నువ్వు ఏమైనా మంత్రం వేసావా?

సీ:-
దీపపు కాంతికి తెలినవ్వు మెరిసెనో? 
                          నవ్వుకు వెలిగెనో దివ్వెలెల్ల?
చెక్కిలి వెలుగుకు దిక్కులు రంజిలె
                          ఎవ్విధి పొందితివింత సొగసు?
కనురెప్పలున్నట్టి గండెలు లేవని
                          వింటిని యిన్నేళ్ళు వేయినోళ్ళ!
నీ నీలికన్నుల మీనాలఁ గాచేటి
                          కందెర్లఁ గమనించి కంటి నిజము

భా:- ఈ దీపాల వెలుగుకు నీ నవ్వు మెరుస్తోందో, నీ నవ్వుకే ఈ దీపాలు మెరుస్తున్నాయో తెలియట్లేదు. నీ బుగ్గల ఎఱుపుకు దిక్కులన్నీ వెలుగుతున్నాయి. ఇంత అందం నీకు ఎక్కడిది?

కనురెప్పలున్న చేపలు లేవు అని ఇన్నాళ్ళు అందరూ అంటుండగా విన్నాను. కానీ నీ నల్లని కళ్ళనే చేపలను కాస్తున్న, కను-తెరలు (కనురెప్పలు) గమనించాక నిజం తెలిసింది.

గ:- గండెలు, కందెర్లు -- జై బ్రౌన్ దొర!

ఆ:-
నీవు రెప్ప మోడ్చు నింపాది తాళంబు
నేర్చి నాదు గుండె మార్చె లయను
నడుచు వేళ నీదు నడుమును చూడగ
నటుయిటు కదలాడి యలిసె కనులు

భా:- నీవు నెమ్మదిగా రెప్పలు వేసే "నింపాది తాళం" (ఆది తాళం మీద pun :) ) నచ్చి నా గుండె దానితో పాటుగా కొట్టుకుంటోంది. నువ్వు నడుస్తుంటే కదులుతున్న నడుమును చూడటానికి అటూ ఇటూ ఊగి కళ్ళు అలిసిపోయాయి.

కం:-
కలరే నీయందమునకు
తులతూగే పురుషులిలను? దొరకరె లలనా!
అల వైకుంఠపురములో
కొలువైన హరి సరిజోడు కోమలి నీకున్!

భా:- నీ అందానికి సరితూగే మగవాడు ఈ ప్రపంచంలో దొరకరే అమ్మాయి! వైకుంఠంలో కొలువైన శ్రీహరే నీకు సరిజోడీ.

గ:- పోతన భాగవతం స్ఫూర్తి సుస్పష్టంగా కనబడుతోంది. ప్రత్యేకించి చెప్పక్కరలేదు అనుకుంటాను :)

అమ్మాయి అందాన్ని మెచ్చుకుంటున్నాను కానీ  పిచ్చి పిచ్చి మాటలు, థాటులు (thoughts) లేవనే విషయాన్ని తేటపరచడానికే ముగింపు పద్యంలో "శ్రీమద్రమారమణ గోవిందో హరి!".

రాముడు కాకిపై బ్రహ్మాస్త్రం సంధించిన కథ

ఆధారం: ఈ కథ ప్రస్తావన వాల్మీకిరామాయణంలో సుందరకాండలో వస్తుంది. దీని మూలం (సంస్కృతంలో), ఆంగ్ళానువాదం ఇక్కడ చదువవచ్చును.

సందర్భం: హనుమంతుడు సీతమ్మని అశొకవనంలో చూశాడు. తనను తత్క్షణం రాముని వద్దకు తీసుకువెళ్తానని, తన వీపుపై కూర్చోమని హనుమంతుడు కోరినా అనేక కారణాలను సూచించి, సీతమ్మ రాను అంటుంది. అప్పుడు హనుమంతుడు ఆయన సీతమ్మవారిని కలిసినట్టుగా రుజువు కోసం రాముడికి, సీతమ్మకూ మాత్రమే తెలిసిన ఏదైనా ఒక విషయాన్ని చెప్పమని కోరతాడు. అప్పుడు సీత చెప్పిన కథ ఇది.

కథ (సీతమ్మ రాముడికి చెప్తున్నట్టుగా హనుమంతుడితో అంటుంది)

చిత్రకూటానికి ఈశాన్యంలో, గంగానదికి దగ్గరగా సిద్ధులు అనేకులు నివసిస్తుండేవారు. అక్కడ కొండల్లో గుట్టల్లో నువ్వు (రాముడు), నేను సంచరిస్తుండగా నీవు తడిసిపోయి నా సమీపంలో కూర్చున్నావు. అప్పుడు ఒక కాకి మాంసాన్ని ఆశించి తన ముక్కుతో నన్ను పొడవసాగింది. అక్కడే ఉన్న మట్టిగడ్డను తీసి (విసిరి) నేను దానిని ఆపాను. అయినా ఆ కాకి వెళ్ళక అలాగే ఉంది. ఆ కాకి నా బట్టను పట్టుకుని లాగుతుండగా, అది జారకుండా నేను బొందుని లాగిపట్టుకొనుచుండగా నీవు నన్ను చూశావు. అసలే కోపంలో ఉన్నాను, నువ్వు నన్ను చూసి నవ్వుతుండటంతో సిగ్గేసింది. అలిసిపోయి నీ ఒడిలో వాలాను. నీవు నన్ను ఓదార్చగా మళ్ళీ నా ముఖం విరిసింది. కన్నీళ్ళతో నిండిన నా కన్నులను నెమ్మదిగా తుడుచుకుంటూ ఉండగా నువ్వు నన్ను చూశావు. నేను నీ ఒడిలో, నీవు నా భుజాలలో సేద తీరుతున్నాము.

ఇంతలో మళ్ళీ ఆ కాకి వచ్చింది. రాముడి ఒడిలోంచి లేస్తున్న నన్ను చన్నుల నడుమ పదే పదే గ్రుచ్చసాగింది. అప్పుడే నా రక్తం కనబడుతున్న నా చన్నులను గమనించిన నీవు బుసఁగొడుతున్న పాము లాగా లేచి, "ఎవరు నీ చన్నులను గాయపరిచింది. కోపంలో ఉన్న ఐదు-ముఖాలు గల పాముతో ఆడుకోవాలని చూసే ఆ మూర్ఖుడు ఎవరు?" అని అడిగావు. నేను ఏమీ అనక మునుపే, చుట్టొ చూసి గోళ్ళపై రక్తబిందువులు కలిగి నా ముందు ఉన్న ఆ కాకిని గమనించావు. అక్కడ ఉన్నది ఒక్క ఆ కాకే కనుక, అదే ఈ పని చేసి ఉంటుంది అని అనుకుని దానిని దండించాలని నిశ్చయించుకున్నావు.

పర్వతాలలో వేగంగా సంచరించే ఆ కాకి ఇంద్రుడి సంతతి అని అనుకుంటాను. అయినా నువ్వు సంకోచించకుండా, నీ పాంపులోంచి ఒక దర్భను తీసి మంత్రించి బ్రహ్మాస్త్రంగా ప్రయోగించావు. ఆ కాలాగ్ని వంటి కాంతిని చూసిన కాకి భయంతో ఎగిరింది. నీ బ్రహ్మాస్త్రం దాన్ని తరిమసాగింది. రక్షణ కోరి ఆ కాకి ఈ లోకమంతా సంచరించింది. ఇంద్రుడు, దేవతలు, మహర్షులూ కూడా కాపాడమని చెప్పగా తిరిగి తిరిగి ఆ కాకి నిన్నే శరణు కోరింది. ఆ కాకి నీకు తెచ్చిన కోపానికి గాను చంపదగినదే. కానీ, నీ కృప వలన రక్షింపబడింది.

ఆ కాకి అలిసిపోయి నేల మీద పడింది అని గమనించిన నువ్వు, "అలిసిపోయిన నిన్ను నేను చంపను. ఐతే బ్రహ్మాస్త్రం వృధా కాకూడదు. ఇప్పుడు ఏం చెయ్యాలో నువ్వే చెప్పు", అన్నావు. ఆ కాకి, "రామ! నీ అస్త్రం నా కుడికంటిని తాకేలాగా చూడవయ్యా", అంది. అలాగే చేశావు. ఆ విధంగా తన కుడికంటిని వదులుకొని, ప్రాణాలను రక్షించుకుంది. నీ ఔన్నత్యం తెలుసుకొని దశరథునికి, నీకు నమస్కరించి తన ఇంటికి వెళ్ళింది.

రామ! నా కోసం ఒక కాకి పైకి బ్రహ్మాస్త్రాన్ని సంధించావే. మరి ఈ రోజు నీ నుండి నన్ను దూరం చేసినవాడిని ఎందుకు శిక్షించట్లేదయ్యా? నువ్వు కాక నన్ను ఎవరు రక్షించగలరు? నీ ముందు యుద్ధంలో దేవతలు కూడా నిలువలేరు కదా? మఱి ఎందుకు ఈ జాప్యం? త్వరగా వచ్చి నన్ను రక్షించు.

రాధ-మధు

ఒకరోజు ఊరికెనే youtubeలో ఏదో వెతుకుతుంటే "రాధ-మధు" ధారావాహికలో ఒక అంకం (episode) ఎదురైంది. చూస్తే Maa TV వాళ్ళు ఆ ధారావాహికనంతా high resolutionలో youtube లో ఉంచారు. సరే అని ఆ అంకాన్ని నొక్కి చూస్తే ఎందుకో నచ్చింది. అలాగ నెమ్మదిగా అంకం తరువాత అంకం పూర్తి చేసుకుంటూ మొత్తానికి ఆ ధారావాహికను రెండు నెలలు తిరక్కుండా పూర్తిగా చూసేశాను (450 అంకాలు). ఒక్క ముక్కలో చెప్పలంటే అద్భుతంగా ఉంది. ఈ ధారావాహికలో నాకు నచ్చిన కొన్ని అంశాలను ప్రస్తావిస్తే ఆ విశేషాలు నచ్చినవారు కూడా ఈ ధారావాహికని చూసి సంతోషిస్తారని ఈ టప వ్రాస్తున్నాను. చదువర్లు గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే రాధ పూర్తి పేరు రాధాకృష్ణ, మధు పూర్తి పేరు మధూళిక.

• బలమైన స్త్రీపాత్రలు: రాజరాజేశ్వరి, మధూలిక, జానకమ్మ (రాధారాణి) ముఖ్యపాత్రలు కావడంతో వాటికి బరువుని కల్పించడం సహజం. కానీ అక్కడక్కడ కనబడే పాత్రలను కూడా చాలా చక్కగా రూపించారు. ఉదాహరణలు:
• జూలూ, రాధ class కి ఎందుకు రావట్లేదో కనుక్కోమని తన friend ని అడుగుతుంది. ఆ friend కి పట్టుమని పది సన్నివేశాలు కూడా ఉండవు. కానీ, ఎంతో పరిపక్వతను కనబరుస్తుంది. ఆమె చెప్పే నాలుగు మాటల్లో కూడా చాలా అనుభవం కనబడుతుంది.
• గోదావరి (రాధ వాళ్ళింట్లో పనిమనిషి) రెండు మూడు సార్లు రాధను ఎదిరించి మంచి చెప్తుంది. ఆ చెప్పటంలో కూడా ఆవేశం కంటే ఆవేదన ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. ఆ పాత్ర చాలా చక్కగా అల్లారు.
• సున్నితత్వం ఉన్న పాత్రలు: దాదాపు అన్ని పాత్రలలోనూ సున్నితత్వాన్ని చూపించారు (బహుశా, మూర్తి తల్లి పాత్ర తప్ప). రెండు మాటల్లో ఎంతో లోతును ప్రదర్శించే అవకాశం దాదాపు అన్ని పాత్రలకూ లభించింది. ఉదాహరణలు:
• మధూలిక రాధను విడిచి వెళ్ళిపోయే ముందు (అతనికి తెలియదు వెళ్ళిపోతోంది అని) చక్కగా వండి కొసరికొసరి వడ్డించి వెళ్ళిపోతుంది. అది చాలా బాగా అనిపించింది నాకు. 
• రాధ అత్యవసరమైన పనిని తన ఉద్యోగికి చెప్పి, "నాకు lunch time లోపల పని జరగాలి", అంటాడు. ఆ ఉద్యోగి వెళ్తూంటే, "చూడండి, మీరు lunch రోజూ చేసే time కే చెయ్యండి", అంటాడు. ఇందులో శ్లేషతో కూడిన హాస్యం కలిగే అవకాశమున్నా, రాధ కళ్ళల్లో ఆ సున్నితత్వం కనిపించి సన్నివేశాన్ని పండించింది. ఇలాంటి సన్నివేశాలు ఎన్నో చూస్తుంటే ఈ తిట్టుకోవాడాలు, కొట్టుకోవడాలు ఉన్న చలనచిత్రాల కంటే ఈ ధారావాహికల్లోనే మనసుకు కాస్త ఊరట కలుగుతుంది అనిపించింది.
• చక్కని మాటలు: మాటల రచయిత ఎవరో తెలియదు కానీ, మంచి హాస్యాన్ని, పదాల వాడుకలో మెళకువని, మనసుని స్పృశించే భావావేశాన్ని కనబరిచాడు. దాదాపు ప్రతి రెండు అంకాలకు ఒకసారి "హమ్మ, భలే మాట వాడాడురా" అనిపించింది. మచ్చుకు మూడు చెప్తున్నాను.
• ఒక కార్మికనాయకుడు ఆ కర్మాగారానికి managerతో మాట్లాడే సందర్భంలో, "మీరేం చేసినా చూస్తూ ఊరుకోవడానికి మేమేమి గాజులు తొడుక్కుని కూర్చోలేదు" అంటాడు. వెంటనే ఆ manager, "మన factoryలో గాజులు తొడుక్కుని పని చేసే వాళ్ళు చాలామంది ఉన్నారు. వాళ్ళను అవమానించడం దేనికి? విషయం చెప్పండి.", అంటాడు. ఆ సన్నివేశానికి ఆ మాట వలన ఎంతో అందం చేకూరింది.
• మిత్రా రాధను వెక్కిరిస్తూ, "ఆరంభించకుండా ఆగిపోయేవాడిని అధముడు అని, ఆరంభించి మధ్యలో వదిలేసేవాడిని మధ్యముడు అని, ఆరంభించిన పనిని పూర్తిచేసేవాడిని ఉత్తముడు అని అంటారు" (భర్తృహరి సుభాషితం), అంటాడు. రాధకు చాలా కోపం వచ్చి, "ఆరంభించక ముందే అపశకునం పలికేవాణ్ణి 'వాయి మూడు' అంటారు", అంటాడు. రచయత భాషాచాతుర్యాన్ని ప్రదర్శించడంతో చక్కని హాస్యం పండింది. ఇలాంటి హాస్యం ఇంకా చలా చోట్ల ఉంది.
• మూర్తి మధూళికతో మాట్లాడుతూ రాధ దగ్గరనుండి భరణం అడగమని అంటాడు. ఇన్నాళ్ళు తను రాధ కుటుంబానికి చేసిన సేవకు ప్రతిఫలంగా అడగడంలో తప్పులేదని, అందులో గౌరవం పోయేదేమీ లేదని అంటాడు. అప్పుడు మధూ, "ఎవరు నన్ను గౌరవించినా గౌరవించకపోయినా, నన్ను నేను గౌరవించుకోవాలి కద మూర్తి", అంటుంది. ఆత్మగౌరవాన్ని ఇంత చిన్న మాటల్లో చెప్పడం నాకు బాగా నచ్చింది.
• రాజేశ్వరి, మిత్ర, గోపాలం -- వీరి స్నేహం: ముగ్గురికి ముగ్గురు ఎంతో మానసికపరిపక్వత కలిగినవాళ్ళయ్యుండి కూడా చిన్నపిల్లల్లాగా మాట్లాడుతూ వృద్ధాప్యం మనిషిలో ఉల్లాసానికి అడ్డు కాదు సుమీ అనిపిస్తారు. పెద్దరికం ఎంత కనబరుస్తారో, మాటలు అంత తేలికగా ఉంచుతారు.
• తెలుగుదనం: ఎక్కడా మాటల్లో అతిగా ఆంగ్లాన్ని వాడలేదు. వాడినా అది information కోసమే వాడారు. ఉదాహరణకి నాకు french leave అంటే ఏమిటో ఈ ధారావాహిక ద్వారానే తెలిసింది. అక్కడక్కడ శతకపద్యాలను, మంచి సామెతలను గుర్తుచేశారు. మామూలు సన్నివేశాలలో "మార్దవం" లాంటి పదాలను వింటే మనసు పొంగిపోయింది. ఒక చోట బాపి, "మూర్తి ఉన్నాడా అండి", అని మూర్తి మరదల్ని అడిగితే "మూర్తి గారు" అనలేదు అని ఆమెకు కోపం వచ్చి, "ఓయ్, ఏమిటి? నువ్వేదో బొడ్డు కోసి పేరు పెట్టినట్టు, పేరు పెట్టి పిలుస్తున్నావు?" అంటుంది. ఆ మాట విని ఎన్ని రోజులైందో!
• చిలిపిదనం: మొత్తం ధారావాహిక అంతా బోల్డంత చిలిపిదనం ఉంది. రాధ, మధు లాంటి యువదంపతుల మధ్యన అది ఉండటం సహజమే, కానీ వెంకట్రావు, జానకమ్మ వంటి వృద్ధదంపుతల మధ్యన కూడా చాలా చిలిపి సందర్భాలు చూపించారు. చూస్తూనే పెదాలపైన చిరునవ్వు వెలియవలసిందే!

 వెఱసి రాధ-మధు ఒక పరిపూర్ణమైన ధారావాహిక అయ్యింది. తీరిక ఉన్నవాళ్ళు తప్పకుండా ఇది చూడాలని నా సలహా.

నిదుర రాని నిట్టూర్పుల జోల పాటలు

ఈ మధ్యన నాకు ఒకదాని తఱువాత మఱొకటి పనులు వచ్చి పడుతున్నాయి. ఇన్ని పనుల మధ్యలో తీరిగ్గా కూర్చుని ఒక పద్యం వ్రాద్దామన్నా, ఒక పాట వ్రాద్దమన్నా, ఒక హాస్యభరితమైన టప వ్రాద్దమన్నా కుదరట్లేదు (ఇదేదో డబ్బా కొట్టుకోవడం కాదు. ఇలాగ పనులు వచ్చిపడటానికి కారణం నాకు క్రమశిక్షణ తక్కువవ్వడమే!).

ఈ పరిస్థితుల నడుమ పడుకునే ముందు రెండు నిముషాలు మనసుని ప్రశాంతపరుచుకుని రెండు మూడు వాక్యాలు వ్రాసి ఆ సంతృప్తితో పడుకుందామని అనిపించినప్పుడల్లా ఏవో వ్రాస్తున్నాను. వాటిల్లో కొన్ని మిత్రులకు నచ్చాయి. అవి ఇక్కడ కూడా వ్రాస్తే బాగుంటుంది అనిపించింది. ఇవి పాటలా అంటే నాలుగైదు వాక్యాలకు మించి ఉండవు, పద్యాలా అంటే ఛందస్సును అనుసరించవు, వాక్యాలా అంటే లయ ఉంటుంది, తవికలా అంటే మరీ అంత తేడాగా ఉండవనే అనిపించింది. వీటినేమనాలో నాకు తెలియదు. అందుకే ఈ టప శీర్షవాక్యం (title) అలాగ వ్రాశాను.

నేను వ్రాసినవాటిల్లో కొన్ని ఇక్కడ వ్రాస్తున్నాను. వాటికి సందర్భాలు అంటూ ప్రత్యేకించి ఉంటే వివరిస్తాను. వాక్యం చివరన $ పెడితే నాకు నచ్చిందని :-D. 


"ఎబ్బే, ఛ ఛ" మొదలైన భావాలేమైనా ఉంటే వ్యాఖ్యల ద్వారా చెప్పండి - ఇకపైన ఈ బ్లాగ్పొల్యూషణ్ని నివారిస్తాను. మనోనేత్రంలో ఇలాంటి నలుసులు మళ్ళీ పడకుండా జాగ్రత్తపడతాను :)

సం:- పడుకోబోతుంటే ఒక అమ్మాయి చిత్రం (photo) చూశాను. లక్ష్మీదేవి లాగా కళగా ఉంది.

ఈ సిగ్గు ఏ ముంగిలి ముగ్గో

ఈ నవ్వు ఏ వాకిలి పువ్వో

ఈ వలపు ఏ గడపల పసుపో $

ఈ సొగసు ఏ రాముడి సగమో $

సం:- ఒకమ్మాయి తిరుపతి మీదుగా బస్సులో వెళ్తోంది. ఏదో భయంలో ఉంది. కాస్త చల్లబడేలాగా రెండు మాటలు చెప్దామనిపించింది. అప్పుడు పంపిన SMS.

వీచేటి ఈ గాలితో పంపాను, నీ మోవిపై చిరునవ్వుపూలన్ని చిరకాలముండేట్టు శ్రీరస్తుభావాలని

పూసేటి సిరివెన్నెల జోలాలి అంటుండగా, ఏ చింతలూ లేక ఈ బంతి నిదురమ్మ ఒడిలోన ఒదగాలని

"జాబిల్లి నీ చెల్లిలాగుందె ఓ బుల్లి, ఏ పల్లె మారాణివే?", అనుకున్న దోవెళ్ళి వెంకన్ననడగాలి ఎవరని

సం:- వేటూరి పూనేశాడు. కొంచెం శృంగారరసం కలపాలనిపించింది. తప్పుగా అనిపిస్తే చదువర్లు క్షమించాలి.

వయసు వాయనాలడుగగ వచ్చానే మగువా!

నా వలపునోము చెల్లించగ నీకెందుకు బిగువ?

జాబిలమ్మ పందిరేసి పిలిచాక తగువా? $

పెదవిగంధమద్దుతాను* మడిపీట దిగవా? $

సం:- మధ్యమధ్యలో నాకు పిల్లరాతాలు వ్రాయలనిపిస్తుంది. అంటే కొత్త ప్రేమకొడుకు భావాలు. అలాగ అనిపించినప్పుడు:

ఆ రోజున నిను చూసిన నన్ను, ఏనాడూ నే మరువగలేను

ఆ నిముషంలోనే జీవిస్తున్నాను $

నువు లేకనె నా పైనే నాకు, కలిగిందే ఈ వింతచిరాకు

ఇటు రాకని నేనే చెబుతున్నా నాకు $

---

* దుష్టసమాసానికి క్షంతవ్యుణ్ణి.

# ఈ టప శీర్షవాక్యం "నేను" చిత్రంలో వేటూరి వ్రాసిన "దేవతలా నిను చూస్తున్నా" పాటలోని వాక్యం. ఈ పాటకు సందర్భం ఒక కుఱ్ఱాడు తన తోటి విద్యార్థినిని ప్రేమిస్తాడు. ఆ అమ్మాయి అతనితో స్నేహంగా ఉన్నా, మఱొకరిని ప్రేమిస్తుంది. వాళ్ళిద్దరూ ఈ కుఱ్ఱాడి ముందు తిరుగుతుంటే అతనికి కలిగే ఆవేదనని, తన ప్రేయసి వేరొకరిని ప్రేమిస్తోంది అని తెలిసినా తనని మరచిపోవడం వీలు కాని అసహాయతనీ వ్యక్తం చేసే పాట అది. ఈ పాటను ఇక్కడ చూడవచ్చును, దాన్ని విశ్లేషిస్తూ సోదరుడు ఫణీంద్ర వ్రాసిన వ్యాసాన్ని ఇక్కడ చదువవచ్చును. ఆ పాటలో దాదాపు అన్ని వాక్యాలూ నాకు నచ్చినా, ఈ వాక్యంలో ఇంకా లోతు కనబడింది. అందుకే దీన్ని నా టపకు శీర్షవాక్యం గా చేశాను.