Friday, September 11, 2026

అశ్వమేధం : ఓ ప్రేమా

 బోళ్ళంత పనిలో ఉన్నాను - ఇంటి పని, బయట పని, ఆఫీసు పని. ఐనా సరే నా మనసుని కదిలించి బ్లాగు రాయించగల మహానుభావుడు వేటూరి.

అశ్వమేధం (1992) సినిమాలో "ఓ ప్రేమా" అని ఒక పాట ఉంది. బహుశా మూడు దశాబ్ధాల తరువాత ఈ మధ్యనే విన్నాను. అందులో నగ్మా (పాత్ర), మీనా (పాత్ర) ఇద్దరూ బాలకృష్ణ (పాత్ర) ని ప్రేమిస్తారు. కాకపోతే బాలకృష్ణ నగ్మా ని ఇష్టపడుతున్నాడు అని తెలిసి మీన ఆగిపోతుంది. ఒకే పాటలో ఈ ఇద్దరు అమ్మాయిల మనఃస్థితిని వినిపించి చూపించాలని దర్శకుడి ప్రయత్నం. నగ్మా వచ్చే భాగాలన్నీ పాలరాతి మేడలలో హుషారుగా ఉంటాయి. మీన వచ్చే భాగాలన్నీ ఎడారిలో నిరాశతో ఉంటాయి (గీతాంజలి సినిమాలో "ఓ ప్రియా ప్రియా" లాగా). 

వేటూరి చాలా బాగా రాశారు. హుషారు భాగాల్లో చిలిపి ప్రయోగాలు సరదాగా బాగుంటాయి కానీ నిరాశ భాగాల్లో ఉండే సాహిత్యం లోతుతో పోలిస్తే తేలిపోతాయి.

హుషారు భాగాల్లో నాకు నచ్చిన కొన్ని మాటలు:

పల్లవిలో...

(ఆమె) అదరాలి నాలో అందం అధరాలు అందిస్తే
(అతడు) ముదరాలి చుమ్మా చుమ్మం మురిపాలు పిండేస్తే

చరణాల్లో...

(ఆ) చలువరాతి హంసమేడలో ఎండే చల్లన (ఎండైనా చల్లగా ఉంటుంది)
(అ) వలువ చాటు అందగత్తెలో వయసే వెచ్చనా
(ఆ) వసంతపు తేనెతోనే తలంటులే పోయనా
(అ) వరూధినీ సోయగాల స్వరాలు నే మీటనా
(ఆ) కౌగిలింతల్లోనే కానీ కల్యాణం
(అ) సందెమైకంలోనే పండే తాంబూలం

అదరాలి, అధరాలు - యమకం వంటి పదక్రీడ, వసంతపు తేనెతో తలంటులు, సందెమైకంలో తాంబూలం పండటం (ఇందులో వెతికే వారికి వెతికినంత శృంగారం దొరుకుతుంది 😀). వేటూరి చిలిపిదనం విషయంలో ఎప్పుడూ form లోనే ఉంటారు.

నిరాశభాగాలు  నాకు నచ్చిన మాటలు:

పల్లవిలో:
(ఆ): విధి నిన్ను ఓడిస్తుంటే వ్యధలాగ నేనున్నా
(అ) కథ మారి కాటేస్తుంటే కొడిగట్టిపోతున్నా

చరణాల్లో...
(ఆ) నువ్వు కల్లోకొస్తే తెల్లారే కాలం, నిన్ను చూడాలంటే కొండెక్కే దీపం
(అ): నువ్వు కవ్విస్తుంటే నవ్విందీ రాగం, రెండు గుండెల్లోనా తప్పింది తాళం
(ఆ) ఎడబాటే ఎద పాటై చలినీడగా సాగేవేళ
(ఆ) మనసులోన తీపి మమతలు ఎన్నో ఉంటవి
(అ) ఇసుక మీద కాలిగురుతులై నిలిచేనా అవి
(ఆ) ఎడారిలో కోయిలమ్మ కచేరి నా ప్రేమగా
(అ) ఎదారిన దారిలోన షికారులే నావిగా

"ఎడారిలో కోయిలమ్మ కచేరి" అనడంలో surrealism, ఎద ఆరిన దారిలో షికారు అనడంలో యమకం వంటి పదక్రీడ, ఒకరిపట్ల ఒకరికి ఉన్న అభిమానంలో అంతరం చెప్పడానికి "గుండెల్లో తప్పిన తాళం" అనడం ఒక వైపు ఐతే, నిరాశని, తాత్కాలికతని వ్యక్తపరిచే ప్రయోగాలు: ఇసుక మీద కాలి గురుతులు, అతడు కల్లోకొస్తే తెల్లారడం, చూడాలనుకుంటే దీపం కొండెక్కడం, అతడు కొడిగట్టిపోవడం. అన్నీ అద్భుతమైన ప్రయోగాలు.

ఇళయరాజ, బాలు గురించి చెప్పక్కరలేదు. ఆశా భోఁస్లే కూడా కష్టపడి చక్కగా తెలుగు ఉచ్చరించింది. మంచి పాట. తెర మీద కనబడకుండానే వేటూరి, ఇళయరాజ, బాలు, ఆశస భోఁస్లే పాత్రల భావాలను అద్భుతంగా తెలియపరిచారు.